بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٠٨ - استنتاج

را تصور مى‌كنيم كه سخن مى‌گويد و حرف مى‌زند. آيا تاكنون شده است به اين فكر بيفتيد كه غير از انسان هم مى‌تواند حرف بزند و كلماتى از خود ادا كند؟

در ظاهر اين امر غيرممكن به‌نظر مى‌رسد و كسانى هم كه اين امر را غيرممكن تلقّى مى‌كنند، دلايلى دارند كه مطرح كردن آن به دور از رعايت ايجاز و اختصار اين كتاب است. ولى آنچه از قرآن فهميده مى‌شود اين است كه همه موجودات و مخلوقات خدا سخن مى‌گويند و حرف مى‌زنند و ذكر و تسبيح خدا مى‌گويند ولى ما انسان‌هاى معمولى استعداد فهم سخنان آنان را نداريم توجه كنيد:

تُسَبِّحُ لَهُ السَّماواتُ السَّبْعُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ وَ إِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ ...[١]

آسمان‌هاى هفتگانه و زمين و آنچه در آنها است، همه تسبيح او- خدا- مى‌گويند و هر موجودى تسبيح و حمد او مى‌گويد، ولى شما تسبيح آنها را نمى‌فهميد.»

و همچنين آياتى كه دلالت دارد براينكه همه موجودات و مخلوقات الهى كه در زمين و آسمان و بين اين دو زندگى مى‌كنند (حتى رعد آسمانى و شب و روز) همه و همه تسبيح خدا را مى‌گويند و مشغول ذكر حضرت حق هستند و آن آيات عبارتند از:

سوره يس، آيه ٤٠- سوره حديد، آيه ١- سوره حشر، آيه ١ و ٢٤- سوره صف، آيه ١- سوره رعد، آيه ١٣- سوره نور، آيه ٤١- سوره جمعه، آيه ١- سوره تغابن، آيه ١- سوره انبيا، آيه ٢٠

گرچه خيلى‌ها در خصوص سخنان موجودات (غير از انسان) در آيات فوق ميل به تأويل كرده‌اند و سعى نموده‌اند به نوعى اين حقيقت را از ظاهر خود منحرف نموده و به طريقى توجيه كنند ولى آنچه از ظاهر آيات و فرمايشات معصومين عليهم السّلام فهميده مى‌شود، همه دلالت دارد بر اينكه: همه موجودات عالم‌

[١] - اسراء: ٤٤