بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٢١٦ - استنتاج

استنتاج‌

ماجراى سرنوشت خلقت انسان يكى از پرماجراترين سرنوشت خلقت مخلوقات خدا در قرآن به‌شمار مى‌آيد. اى كاش اين ماجراى پرغوغا، بعد از خلقت انسان به پايان مى‌رسيد و دعوا فيصله پيدا مى‌كرد! ولى متأسفانه تو گويى تقدير چنين است كه گستره اين دعوا تا دامنه قيامت ادامه پيدا كند و انسان بيچاره همواره در ميان دو جاذبه قدرتمند متضاد، درگير حبّ و بغض‌ها، جذب و دفع‌ها، قهر و آشتى‌ها، قطع و وصل‌ها، استقبال و استدبارها و ... بى‌پايان، عمر را به پايان برساند.

«جاذبه قدرتمند فطرت توحيدى كه همواره انسان را به سوى خدا دعوت مى‌كند»، از يك‌سو:

اتَّبِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ وَ لا تَتَّبِعُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ ...[١]

«از چيزى كه از طرف پروردگارتان بر شما نازل شده، پيروى كنيد و از معبودهاى ديگر پيروى نكنيد.»

و «جاذبه قدرتمند شيطانى كه همواره تلاش مى‌كند انسان را به سوى خود بكشاند»، از سوى ديگر:

قالَ فَبِما أَغْوَيْتَنِي لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقِيمَ* ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ وَ عَنْ أَيْمانِهِمْ وَ عَنْ شَمائِلِهِمْ وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرِينَ‌[٢]

«- شيطان- گفت اكنون كه مرا گمراه ساختى، من بر سر راه مستقيم تو براى آنها كمين مى‌كنم. سپس از پيش رو و از پشت سر و از طرف راست و از طرف چپ آنها، به سراغ آنها مى‌روم و اكثر آنها را شكرگزار نخواهى يافت.»

كه اگر انسان مجذوب جاذبه الهى شد، مى‌رسد به جايى كه جز خدا نبيند.

يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ* ارْجِعِي إِلى‌ رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً[٣]

[١] - اعراف: ٣

[٢] - اعراف: ١٦ و ١٧

[٣] - فجر: ٢٧ و ٢٨