بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٣٤٥ - استنتاج

آدم ٧ دانست، فلذا سوگند ياد كرد كه همه انسان‌هاى نسل آدم را گمراه كند.

فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ.[١]

«پروردگارا! به عزّتت سوگند همه انسان‌ها را گمراه خواهم كرد.»

سوّمين گروه، از مخلوقات برتر و ممتاز كه در واقع وجودش جامع خيروشر، عقل و شهوت و اطاعت و عصيان است، «انسان» نام دارد.

انسان كه معجونى است از:

... صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ.[٢] «گلى خشكيده تيره‌رنگ و متغيّر و بدبو.»

و ... وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي.* «از روح خودم در او دميدم.»

و اين موجود، در قرآن به‌عنوان ملهم خيروشرّ معرفى شده و خدا درباره‌اش مى‌فرمايد:

فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها[٣]

«سپس فجور و تقوى- خيروشر- را به او الهام كرده است.»

و او در انتخاب اين دو راه مختار است، هيچ اجبارى در انتخاب هريك از اين دو طريق وجود ندارد:

... إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ* لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ[٤]

«اى- پيغمبر- تو فقط يادآورنده‌اى نه اجباركننده.»

بنابراين اگر انسان طريق تقوى را پيشه خود ساخت، در رديف رستگاران قرار خواهد گرفت.

[١] -« ص»: ٨٢

[٢] - حجر: ٢٦

[٣] - شمس: ٨

[٤] - غاشيه: ٢١ و ٢٢