بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٩٥ - د جوشش چشمه حكمت

و آن اينكه انسان مؤمن بايد تلاش كند در انجام اعمال خود؛ (اعم از اعمال تعبّدى و توسّلى) حرف «ل» را مخصوص خدا بداند و باتوجه به (لوجه اللّه- للّه- لربهم ...) كار خود را شروع كند و به پايان رساند. اگر چنين شد كارها كيفيت پيدا مى‌كند، گرچه از نظر كمّيت بسيار ناچيز و كوچك باشد؛ چراكه فرمود:

... لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ...[١]

«تا بيازمايد شما را كه كدام يك از شما كردار بهترى داريد.»

امام صادق ٧ فرمود: مقصود از كردار بهتر، كردار بيشتر نيست، بلكه كردار درست‌تر است و درستى كردار ترس از خدا است و به قصد پاك و خوشكردارى.[٢]

*** مولانا در تابلوى درس اخلاق و عرفان خود، عمل على ٧ را در نبرد با دشمن مغلوب خويش، به‌عنوان درس اخلاص چنين به تصوير مى‌كشد كه وقتى دشمن مغرور خود را مغلوب قدرت على ٧ مى‌بيند، از سر خشم و لئامت، آب دهن بر صورت على مى‌افكند. در اين هنگام برخلاف انتظار دشمن، على از روى سينه او برمى‌خيزد و دست از كشتن او بازمى‌دارد! پهلوان مغلوب، شگفت‌زده از پهلوان غالب مى‌پرسد: يا على ٧ تو كه بر من غالب شدى و شمشير رخشان تو بالاى سرم بود پس چرا كارم را يكسره نكردى و مرا نكشتى؟

پهلوان هميشه غالب ميدان‌هاى نبرد؛ يعنى على مرتضى ٧ پاسخى به خصم مغلوب داد كه در واقع تبيين آيه زير است:

وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ‌[٣]

«در راه خدا با كسانى كه با شما پيكار مى‌كنند، پيكار كنيد.»

[١] - ملك: ٢

[٢] - اصول كافى، باب اخلاص.

[٣] - بقره: ١٩٠