فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٩٣ - مبحث اول تعريف مصلحت

فصل چهارم ماهيت مصلحت و انواع آن

مبحث اول: تعريف مصلحت

هر پديده و يا فعلى كه متّصف به خير باشد داراى مصلحت است و هر پديده و يا فعلى كه متصف به شر باشد مفسده‌دار مى‌باشد. و پديده يا عمل خير عبارت از وجود عينى يا اعتبارى حسنى است كه مفيد نيز باشد چنانكه عمل شر عبارت وجود عينى يا اعتبارى قبيحى است كه زبان آور تلقى گردد.

بنابراين هر مصلحتى منقوم با دو عنصر حسن و مفيد بودن است و هر مفسده‌اى از قبح و زيانمندى حاصل مى‌گردد.

براساس اين تعريف روشن مى‌گردد كه تفسير مصلحت به پسنديده و خوب (حسن) و يا تفسير آن به منفعت در حقيقت تعريفى تك بعدى و ناقص مى‌باشد زيرا به هر پديده و يا عملى كه فى حد نفسه خوب است مصلحت گفته نمى‌شود مگر آنكه مفيد نيز باشد. چنانكه به هر پديده و يا عمل سودمند نيز مادام كه پسنديده نباشد مصلحت گفته نمى‌شود در تحقيق مصلحت كه گاه در پديده‌هاى