فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٨٣ - الف - ديدگاه قرآن در تبيين مصالح احكام
[٢] ٥. سرمايه قوام زندگى است: داراييها از آن هركسى كه باشد دستمايه و قوام زندگى ماده جامعه محسوب مىشود، مالكيت هرگز مجوز تباه نمودن اين آب حيات نمىتواند باشد. از اين رو اموال كسانى كه قادر به استفاده بهينه از اموال خود نيستند و ممكن است به آن لطمه وارد آورند بايد مورد رسيدگى و سرپرستى قرار گيرد. از آن جمله اموال سفيهان است كه به خاطر عدم صلاحيت و فقدان رشد اقتصادى نبايد در اختيارشان قرار گيرد و تنها به مقدار نيازشان از آن استفاده مستقيم نمايند: (وَ لاٰ تُؤْتُوا اَلسُّفَهٰاءَ أَمْوٰالَكُمُ اَلَّتِي جَعَلَ الله لَكُمْ قِيٰاماً)١.
نكته اساسى در تبيين مصلحت در اين آيه، آن است كه اموال متعلق به سفيهان به عامه مردم (جامعه) نسبت داده شده است و لزوم بهرهبردارى از آن به نحوى كه قوام جامعه ايجاب مىكند مورد تأكيد قرار گرفته است.
٢٦. قبول مسؤوليت بيشتر موجب برترى است: برترى ناشى از قبول مسؤوليت موجب تبعيض ناروا نيست مصلحت آن است كه كسانى كه مسؤوليت بيشترى پذيرا مىشوند و يا تعهدات بيشترى بر دوش آنها نهاده مىشود از نوعى برترى قانونى برخوردار گردند و اين خود مقتضاى عدالت است.
مسؤوليت اضافى و تعهد اداره خانواده كه بر عهده مرد نهاده شده موجب گرديده كه برترى مرد در ميان اعضاى تشكيل دهنده خانواده تحت عنوان «قوام» و يك امتياز قانونى شناخته شود و مرد قائم مقام زن در تأمين نيازهاى زندگى خانوادگى است و اختيار انحلال خانواده (طلاق) با او است: (اَلرِّجٰالُ قَوّٰامُونَ عَلَى اَلنِّسٰاءِ بِمٰا فَضَّلَ الله بَعْضَهُمْ عَلىٰ بَعْضٍ)٢.
٢٧. پوشش و عفت: زنان سالمند، كه تمايلات جنسى را از دست دادهاند مىتوانند از پوشش خود كم كنند و حكمت اين حكم به اينگونه بيان شده است:
(وَ اَلْقَوٰاعِدُ مِنَ اَلنِّسٰاءِ اَللاّٰتِي لاٰ يَرْجُونَ نِكٰاحاً فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنٰاحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيٰابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجٰاتٍ بِزِينَةٍ) [٣] .
در حالى كه در مورد زنان جوان كه داراى تمايلات جنسى هستند، حجاب
[١] . سوره نساء، آيه ٥.
[٢] . سوره نساء، آيه ٣٤.
[٣] . سوره نور، آيه ٦٠.