فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٦٤ - مبحث سوم بررسى نمونهها
اختلاف و جنگ سست مىگردد و كاملاً مقدور و امكانپذير مىشود كه نظامها و قوانينى براى تحقق بخشيدن به اين صلح وضع كرده و پيروز گردد و همين وجدان بيدار بمثابه ضامن اجراى الفت و پيوستگى و وحدت جامعه اسلامى خواهد بود و بدين ترتيب كاروان زندگى با آرامى در يك سطح عالى انسانى پيش خواهد رفت. [١]
امام محمد غزالى در كيمياى سعادت گويد: بدانكه دنيا منزلى است از منازل راه خداى تعالى و همگى در اين منزل مسافرند و قافله مسافران مقصد ايشان جمله چون يكى باشد بايد كه ميان ايشان الفت و اتحاد و معاونت باشد و حق يكديگر نگاه دارند آنگاه شرح صحبت با خلق را در سه باب مبسوطاً بيان كرده و در باب اول از آن (در دوستى و برادرى كه براى خداى تعالى بود) فرموده: بدان كه با كسى برادرى و دوستى داشتن از بهر خدايتعالى از عبادتهاى فاضل است و از معاملات بزرگ در دين. رسول (ص) گفت: «هر كه خداى تعالى به وى خيرى خواسته باشد وى را دوستى شايسته روزى كند تا اگر خداى تعالى را فراموش كند پاداش دهد و اگر ياد كند يار وى باشد» و ابو ادريس خولانى، معاذ را گفت: من ترا دوست دارم براى خداى تعالى، گفت بشارت ترا كه از رسول (ص) شنيدم كه روز قيامت كرسيها بنهند گرداگرد عرش گروهى را كه رويهاى ايشان چون ماه شب چهارده بود همه خلق در هول قيامت باشند كه ايشان را نه بيم بود نه اندوه گفتند يا رسول الله اين قوم كيانند گفت «المتحابون فى الله» ايشان كسانىاند كه يكديگر را براى خدايتعالى دوست دارند خداى تعالى مىفرمايد: (وَ لاٰ تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنٰا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنٰا وَ اِتَّبَعَ هَوٰاهُ). [٢] (طاعت مدار كسى را كه از ذكر خود غافل كردهايم و از پس هواى خويش است).
على (ع) از پيامبر اكرم (ص) نقل مىكند كه فرمود: «هر مسلمانى نسبت به مسلمان ديگر سى حق دارد كه بايد آن را انجام دهد و يا آنكه او را ببخشد، مسلمان بايد لغزشهاى برادر دينى خود را ناديده بگيرد، در ناراحتىها بر او رحم كند، اسرار او را پنهان دارد، اشتباهات او را بر او نگيرد، عذر او را بپذيرد، در برابر بدگويان از او دفاع كند، همواره او را نصيحت نمايد، دوستى او
[١] . سوره حجرات، آيه ١٠ و رك: سيد قطب، اسلام و صلح جهانى، ص ١٦٥.
[٢] . سوره كهف، آيه ٢٨.