نمود: (اَلشَّهْرُ اَلْحَر [١] [٦] [٤] ٨;امُ بِالشَّهْرِ اَلْحَرٰامِ وَ اَلْحُرُمٰاتُ قِصٰاصٌ فَمَنِ اِعْتَدىٰ عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اِعْتَدىٰ عَلَيْكُمْ‌)١.

[٢] ٠. امانتدارى و مسؤوليت: قرآن از قول حضرت يوسف (ع) تقاضاى قبول مسؤوليت خزانه‌دارى كشور مصر را نقل و مصلحت آن را دانايى و امانتدارى يوسف، تقرير مى‌نمايد: (قٰالَ اِجْعَلْنِي عَلىٰ خَزٰائِنِ اَلْأَرْضِ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ‌)٢ .

٢١. مفسده رباخوارى: رباخوار حركتى غير متعادل دارد گويى شيطان در او حلول كرده و چون بيمار دچار صرع است كه بى‌اختيار دست و پا مى‌زند. اينگونه تشبيه در ترسيم وضعيت يك رباخوار نشان دهنده مفاسد رباخوارى است: (اَلَّذِينَ يَأْكُلُونَ اَلرِّبٰا لاٰ يَقُومُونَ إِلاّٰ كَمٰا يَقُومُ اَلَّذِي يَتَخَبَّطُهُ اَلشَّيْطٰانُ مِنَ اَلْمَسِّ‌) [٣] .

٢٢. قبض و بسط: قبض و بسط در اموال به معنى توسعه و ركود اقتصادى در آيه (مَنْ ذَا اَلَّذِي يُقْرِضُ الله قَرْضاً حَسَناً فَيُضٰاعِفَهُ لَهُ أَضْعٰافاً كَثِيرَةً وَ الله يَقْبِضُ وَ يَبْصُطُ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ‌)٤ به فعل و انفعال ناشى از قرض الحسنه استناد شده است و مفهوم آن، اين است كه قرض الحسنه موجب فعال شدن سرمايه‌هاى راكد و بسط و توسعه مى‌باشد و چنين مصلحتى اساس حكم شرع مبنى بر صحت و پسنديدگى اين عمل انسانى است.

٢٣. آميختگى ناپاك با پاك: آلوده كردن مال پاك با تصرف در اموال ايتام موجب آن مى‌گردد كه بجاى استفاده از سرمايه پاك خود از مال آلوده و ناپاك يتيمان استفاده نمايد و چنين كارى شايسته يك انسان عاقل نيست. قرآن براساس چنين تبيينى اجتناب از تصرف در مال يتيم را لازم مى‌شمارد:

(وَ آتُوا اَلْيَتٰامىٰ أَمْوٰالَهُمْ وَ لاٰ تَتَبَدَّلُوا اَلْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ‌) [٥] .

٢٤. مكافات عمل: كسانى كه در مورد بازماندگان ناتوان ديگران ظالمانه عمل مى‌كنند بايد در مورد بازماندگان خود نيز بيانديشند كه سرنوشت آنان چه سان خواهد بود؟:

(وَ لْيَخْشَ اَلَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعٰافاً خٰافُوا عَلَيْهِمْ‌)٦ از خود رفتارى نشان دهند كه مى‌خواهند پس از خود با فرزندانشان آنگونه عمل شود.

[١] . سوره بقره، آيه ١٩٤.

[٢] . سوره يوسف، آيه ٥٥.

[٣] . سوره بقره، آيه ٢٧٥.

[٤] . سوره بقره، آيه ٢٤٥.

[٥] . سوره نساء، آيه ٢.

[٦] . سوره نساء، آيه ٩.