فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٨٧ - مبحث دوم نهادهاى سياسى - اجتماعى مصلحت

متفاوتى در هر جامعه نهادينه مى‌شود. قرآن امنيت را نتيجه عبوديت خدا و بزرگترين ارمغان ظهور دولت حق مى‌داند.

٦. مصلحت و نهاد مالكيت: مصلحت اقتصادى و اجتماعى همواره نهاد مالكيت را در جوامع پايدار داشته و اين نهاد در قالبهايى چون مالكيت فردى، دولتى و عمومى پا گرفته است. اسلام مال و جان را يكسان محترم شمرده است.

٧. مصلحت و نهاد خانواده: مصلحت بقاى نسل و سالم‌سازى اين رمز بزرگ زندگى، نهاد خانواده را على‌رغم هوسرانيها و اختلالات ذهنى برخى از طالبان هرج و مرج اخلاقى در جوامع پايدار مانده است، اسلام نقض حريم خانواده را جرم شناخته است.

٨. مصلحت و نهادهاى خيريه: برترى منافع جمعى بر منافع فردى نهادهايى چون وقف، حبس و تأمين اجتماعى را در شكلهاى مردمى و دولتى به وجود آورده است كه نشانگر بعد ديگرى از مصلحتهاى ضرورى است اسلام بر جهاد مالى براى پوشاندن نارساييهاى اقتصادى كه به صورت فقر ظاهر مى‌گردد تأكيد ورزيده است.

٩. مصلحت و نهاد تعاون: نهاد تعاون برخاسته از تعارض منافع عمومى با منافع خصوصى در سودجوييهاى غيرمنصفانه و يا مضر در فعاليتهاى اقتصادى است.

اسلام تعاون را در برّ و تقوا مورد تأكيد قرار داده است.

١٠. مصلحت و نهاد دفاع: مصلحت دفاعى كه از حق حيات ملتها ناشى مى‌شود در طول تاريخ به صورت نهادهاى نظامى شكل گرفته است. اسلام براى تأمين مصلحت دفاعى نهاد جهاد را به وجود آورده است.

١١. مصلحت و نهاد قضاوت: نهاد قضاوت را بايد برخاسته از مصلحت عدالت‌خواهى و حاكميت و نهادينه شدن قانون دانست. به اين لحاظ هر چند قضاوت خود مصلحت جداگانه و مستقلى محسوب نمى‌شود لكن اهميت فوق‌العاده آن و نقشى كه در سالم‌سازى محيط زندگى اجتماعى دارد موجب گرديده كه نهاد قضاوت در سطح يك قوه مستقل در كنار نهادهاى قانونگذارى و اجرايى مطرح گردد. قضاوت در ديدگاه اسلام از اهداف اصلى بعثت انبياء شمرده شده است و چنانكه امير مؤمنان (ع) فرمود: «لا يجلسه الا نبىّ او وصىّ نبىّ‌»