٦. پيامبر اسلام (ص) به سپاهيان مى‌فرمود: برويد به نام خدا با كمك خدا در راه خدا و بر روش فرستاده خدا خيانت و مكر نكنيد، اعضاء بدن كسى را نبريد، پيران از كار افتاده و زنان و كودكان را نكشيد درختى را جز در صورت ناچارى قطع ننماييد هر يك از شما خواه پست‌ترين افراد باشد خواه شريف‌ترين چنانچه به كسى پناه داد آن كس مصونيت دارد تا سخن حق را بشنود اگر پيرو شما گردند برادر شما خواهند بود و گرنه حتماً او را به پناهگاه خود برسانيد؛ در هر حال از خدا يارى و كمك بخواهيد على (ع) نيز به لشگريان خود همواره توصيه مى‌فرمود: هنگامى‌كه دشمن را به فرار وا مى‌داريد فراريان را مكشيد و مجروحين را به قتل نرسانيد و بدن كشتگان را عريان نكنيد و اعضاء بدن آنانرا قطع نكنيد، مسلمانان با اقوام و مللى سروكار پيدا كردند كه ساليان دراز تحت فشار مظالم حكام ستم پيشه واقع شده به آنها انواع و اقسام ظلم و ستم روا مى‌داشتند. اين رعاياى ستمديده حكومت مسلمين را با كمال رغبت تمكين مى‌نمودند. زيرا مى‌ديدند كه از امنيت و آزادى برخوردارند. [١] آدام منز مستشرق معروف با كمال صراحت اعتراف مى‌كند:

«اين‌گونه همزيستى و مسالمت براى اروپاييان قرون وسطى هرگز قابل درك نبود پيامبر اسلام (ص) براى آنكه افراد لشكريان را در كنترل كامل داشته باشد و ميدان جنگ از صفحه مبارزه مقدس و دفاع از حق و فضيلت خارج نگردد از شركت دادن افراد مشكوك و كسانى‌كه اغراض پست داشتند ممانعت مى‌كرد. [٢]

٧. همبستگى در ميان جوامع اسلامى بايد آن چنان باشد كه مسلمانان به سوى ديگران دست نياز نگشايند [٣] .

م - انديشه همبستگى در اسلام مهمترين عامل پيشرفت و گسترش اسلام بوده است: سير توماس. ارنولد مستشرق معروف انگليسى در كتاب خود به نام «الدعوة الى الاسلام» و گوستاو لابون مستشرق شهير فرانسوى در كتاب تمدن اسلام و عرب و جرجى زيدان مورخ معروف مسيحى در تاريخ تمدن اسلامى و آدام منز در كتاب

[١] . رك: گوستاو لابون، تمدن اسلام و عرب، ص ١٥٧.

[٢] . رك: همين قلم، اسلام و همزيستى، ص ١١٧.

[٣] . رك: تاريخ ابن كثير، ج ٤، ص ١٤، و طبقات ابن سعد، ج ٢، ص ٢٧، و صحيح مسلم، ج ٦، ص ٧٢.