فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٤ - مبحث سوم منابع قواعد فقه سياسى

مختلف فقهى از قبيل عبادات، معاملات اقتصادى، امور سياسى و فرهنگى، صادق و حكم ساز باشند و نيز ممكن است تك بابى بوده و از قبيل قاعده «شور» در امور عامه اختصاص به مسائل حكومتى و سياسى داشته باشد.

البته در اين ميان به دقت بايد موارد استثنايى قواعد، مورد توجه قرار گرفته و ادله خاص، مد نظر واقع گردد.

مبحث سوم: منابع قواعد فقه سياسى

[١] . در فقه شيعه بسيارى از كتب قواعد فقه به طور سنتى شامل يك سلسله قواعد سياسى مانند قاعده نفى سبيل، اصل صحت (به معنى حمل فعل مسلمان بر صحت) و قاعده اشتراك تكليف وجود دارد كه ما را از دنبال نمودن يك امر ناموجود يعنى منابع اختصاصى قواعد فقه سياسى بى‌نياز مى‌كند. اين منابع عبارتند از:

الف - القواعد و الفوائد ، تأليف شهيد اول، م. ٧٨٦.

ب - نضد القواعد الفقهيه ، تأليف فاضل مقداد، م. ٨٢٦.

ج - تمهيد القواعد ، تأليف شهيد ثانى، م. ٩٦٥.

د - عوائد الايام ، تأليف علامه نراقى (مولى احمد)، م. ١٢٤٤.

ه‌ - العناوين، ميرفتاح حسينى مراغى، م. ١٢٥٠.

و - بلغة الفقيه ، تأليف علامه سيد محمد آل بحر العلوم، م. ١٣٢٦.

ز - القواعد الفقهيه ، تأليف آية الله بجنوردى.

ح - القواعد الفقهيه ، تأليف استاد آية الله مكارم شيرازى، (معاصر).

٢. تعداد قواعدى كه در اين منابع آمده گرچه در مقايسه با قواعد فقهى ذكر شده در كتب اهل سنت١ بسيار اندك است لكن كتاب القواعد و الفوائد شهيد اول شامل

[١] . تعداد قواعد فقه در كتابهاى اهل سنت به سه گونه نقل شده: حداكثر تا ١٨٥١ قاعده هم در المجله آمده‌و حد متوسط كه قرافى در الفروس بيش از پانصد قاعده ذكر نموده و حداقل تا پنج قاعده و احياناً يك