فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٨٧ - ب - ديدگاه سنت در تبيين مصلحت در احكام شرعى

نموده است لكن محور اصلى كتاب كه مورد نظر ما در اين بحث نيز مى‌باشد، رواياتى است كه مؤلف اين اثر جاويدان در زمينه حكمت و مصلحت در تشريع احكام اسلام ارائه داده است.

اينك با نقل بخشى از اين روايات با شيوه سنت در تبيين مصلحت احكام آشنا مى‌شويم:

الف - امام كاظم (ع) در پاسخ به سؤال فلسفه غسل جمعه فرمود: خداوند نمازهاى واجب را با نمازهاى نافله تكميل نمود و همچنين فضيلت روزه واجب را با روزه‌هاى مستحبى و وضو براى نماز واجب جمعه را با غسل تا هر گونه نارسائى احتمالى در انجام فرايض تكميل گردد. [١]

ب - امام صادق (ع) در همين مورد فرمود: انصار در زمان رسول خدا (ص) در كارگاههاى خود به كار اشتغال داشتند و با فرارسيدن وقت نماز جمعه با بدنهاى عرق كرده در اجتماع نماز جمعه شركت مى‌نمودند كه موجب آزار ديگر شركت كنندگان مى‌شد. رسول خدا (ص) آنان را دستور داد كه قبل از شركت در نماز جمعه غسل بجا آورند و به اين ترتيب غسل روز جمعه سنت شد. [٢]

ج - امام رضا (ع) در پاسخ كتبى به سؤال فلسفه غسل جمعه نوشت: «غسل جمعه خود فرمانبردارى از خدا و تعظيم شعائر (عيد) و احترام به اجتماع مردم (در نماز جمعه) و به منظور امتياز دادن به روز جمعه است [٣] ».

د - امام صادق (ع) در مورد علت بطلان نماز با پوست حيواناتى كه حرام گوشت مى‌باشند فرمود: «زيرا اكثر اين حيوانات (حرام گوشت) از مسوخ هستند». [٤]

مسوخ حيوانات منفورى هستند كه داراى خصلتهاى نامطلوب و نكوهش شده مى‌باشند مانند خرس، ميمون و خوك كه برخى از اقوام گذشته به شكل آنها مسخ گرديدند.

ه‌ - نماز خواندن به سويى كه در آن آتش يا روشنايى ديگر برافروخته شده مكروه است لكن چنين نمازى صحيح است. امام صادق (ع) در مورد فلسفه صحت چنين

[١] . صدوق، پيشين. ج ٢، ص ٢٨٥.

[٢] . همان.

[٣] . همان.

[٤] . همان، ص ٣٤٢.