فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٨٠ - الف - ديدگاه قرآن در تبيين مصالح احكام

است و مفهوم آن در مورد مالياتهاى مالى عبارت از رشد اقتصادى در دارائيهاى فرد و توليد اجتماعى مى‌باشد.

افزون بر اين، قرآن توصيه مى‌كند كه به هنگام گرفتن زكات ماليات دهنده را تشويق و او را دعا نماييد و اين خود نمودى از كاربرد مصلحت در احكام الهى است و به اين ترتيب سنگينى پرداخت ماليات با يك عمل معنوى (دعا) تلطيف، خنثى و سهل مى‌گردد.

[١] ٤. نهانكارى در كمك رسانى به مستمندان:

قرآن، اصل كمك به مستمندان را كارى پسنديده و داراى مصلحت مى‌شمارد هرچند كه به طور علنى و به شيوه‌اى آشكار انجام گيرد لكن مصلحت و خير بيشتر را در آن مى‌بيند كه نوعى نهانكارى در انجام اين عمل انسانى رعايت شود تا شخصيت انسان مستمند آسيب نبيند و نيكوكار از گزند آثار شوم ريا و تظاهر در امان بماند و جامعه نيز از آثار منفى كمكهاى بلاعوض مصونيت يابد: (إِنْ تُبْدُوا اَلصَّدَقٰاتِ فَنِعِمّٰا هِيَ وَ إِنْ تُخْفُوهٰا وَ تُؤْتُوهَا اَلْفُقَرٰاءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ‌)١.

١٥. بازتاب انفاق: هر نوع انفاق قابل قبولى به اقدام كننده آن باز مى‌گردد و او خود بهره كافى از عمل خويش را مى‌يابد. اين مصلحتى است كه قرآن براى تشويق به انفاق متذكر شده است:

(وَ مٰا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ وَ مٰا تُنْفِقُونَ إِلاَّ اِبْتِغٰاءَ وَجْهِ الله وَ مٰا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لاٰ تُظْلَمُونَ‌) [٢] .

١٦. رشد و بازپرورى عمل: قرآن عمل طبيعى كشت و پرورش و برداشت چند برابر را در مورد اعمال اجتماعى چون انفاق صادق دانسته و انفاق را چون دانه گندم قابل بازپرورى به هفتصد برابر و افزون برآن مى‌شمارد: (مَثَلُ اَلَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوٰالَهُمْ فِي سَبِيلِ الله كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنٰابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَ الله يُضٰاعِفُ لِمَنْ يَشٰاءُ وَ الله وٰاسِعٌ عَلِيمٌ‌) [٣] .

١٧. مركزيت بيت: بيت مرجع، مدار حركت امت و رمز وحدت مسلمانان و مركزيت

[١] . سوره بقره، آيه ٢٧١.

[٢] . سوره بقره، آيه ٢٧٢.

[٣] . سوره بقره، آيه ٢٦١.