فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٧٩ - الف - ديدگاه قرآن در تبيين مصالح احكام
خاص رسيدن به تقواست: (ي [١] [٦] [٤] [٨] ;ا أَيُّهَا اَلنّٰاسُ اُعْبُدُوا رَبَّكُمُ اَلَّذِي خَلَقَكُمْ وَ اَلَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ)١.
ذيل آيه (لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ) در موارد ديگر مانند: قصاص [٢] ، روزه [٣] ، توصيههاى الهى (ع)٤، توحيد در عبادت [٥] و عمل به كتاب الله٦ نيز آمده است.
مفهوم تقوى با توجه به موارد مختلفى كه در قرآن آمده معناى جامع سلامتى جامعه و آسيب ناپذيرى افراد و جامعه در برابر خطرات سهمگين تهديد كننده مىباشد.
[١٠] . مصالح كلى در اقامه نماز جمعه: روز جمعه، تعطيل مشاغل و داد و ستد به منظور حضور در نماز جمعه مورد تأكيد قرآن مىباشد و مصلحت كلى آن با كلمه «خير» بيان شده است كه شامل ابعاد مختلف سياسى و اجتماعى و اقامه نماز جمعه باشد: (ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ) [٧] .
١١. برخوردارى از رحمت الهى: به هنگام قرائت قرآن، كسانى كه صداى آن را مىشنوند با سكوت، گوش بدان مىسپارند. مصلحت و سودمندى آن برخوردارى از رحمت بىكران الهى است: (وَ إِذٰا قُرِئَ اَلْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ)٨.
١٢. دعا و رشد: يكى از حكمتهاى دعا، زمينه سازى براى رشد و شكوفايى استعدادهاى ذاتى انسان است و دعاى توأم با ايمان هر قدر عميق و پرمعنى باشد تأثير آن در رشد معنوى و عقلانى انسان بيشتر است. (وَ إِذٰا سَأَلَكَ عِبٰادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ اَلدّٰاعِ إِذٰا دَعٰانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ) [٩] .
١٣. زكات و آرامش ماليات دهندگان:
قرآن حكمت پرداخت زكات را تحت دو عنوان تطهير و تزكيه ماليات دهندگان ذكر مىكند: (خُذْ مِنْ أَمْوٰالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِهٰا)١٠ و مفاد آن تأثير مستقيم پرداخت زكات در تطهير معنوى و تزكيه مادى و اقتصادى اموال آنان مىباشد و زكات خود به معنى آماده نمودن چيزى براى بهرهبردارى بهتر
[١] . سوره بقره، آيه ٢١.
[٢] . سوره بقره، آيه ١٧٩.
[٣] . سوره بقره، آيه ١٨٣.
[٤] . سوره انفال، آيه ٥٣.
[٥] . سوره اعراف، آيه ٦٥.
[٦] . سوره مؤمنون، آيه ٣٢.
[٧] . سوره جمعه، آيه ٩.
[٨] . سوره اعراف، آيه ٢٠٤.
[٩] . سوره بقره، آيه ١٨٦.
[١٠] . سوره توبه، آيه ١٠٣.