غنايم عبارت بود از بيست و چهار هزار شتر و بيشتر از چهل هزار گوسفند و چهار هزار اوقيه نقره رسول خدا (ص) خوددارى فرمود از اينكه گروه اسيران به حضورش آورده شوند و ابتداء از اموال شروع فرمود و آن را تقسيم نمود و (الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ) را به عنوان نخستين گروه از اين غنايم عطا فرمود و آنگاه ابو سفيان فرزند حرب را ٤٠ اوقيه نقره و صد شتر بخشيد، ابو سفيان گفت به فرزندم يزيد نيز سهمى عطا نماييد ييامبر اكرم (ص) دستور فرمود: ٤٠ اوقيه نقره و صد شتر بوى دادند و بار ديگر ابو سفيان اشاره به فرزندش معاويه نمود و برايش سهمى درخواست كرد پيامبر اكرم (ص) دستور فرمود: چهل اوقيه نقره و صد شتر نيز به وى دادند و حكيم فرزند حزام را صد شتر دادند آنگاه ناقه‌اى درخواست نمود، پيامبر (ص) درخواستش را احابت فرمود.

گروهى از هوازن به حضور پيغمبر (ص) رسيدند و تعداد آنها [١] ٣ مرد بود به سركردگى زهير بن صرد و در ميان آنها ابو برقان، عموى رضاعى پيامبر اكرم (ص) بود و از آن حضرت درخواست نمودند در مقابل اسارت آنان به عنوان (منّ‌) عوض مالى دريافت نمايد. حضرت در پاسخ آنان فرمود: آيا به نظر شما فرزندان و زنان شما محبوب‌ترند يا اموالتان‌؟ گفتند ما در مقابل خويشان چيزى را همپايه نمى‌دانيم حضرت فرمود: سهم من و فرزندان عبد المطلب از آن شما باشد و راجع به حقوق ساير مردم از خودشان مى‌پرسم مهاجر و انصار گفتند آنچه كه سهم ماست از آن رسول خدا (ص) مى‌باشد.١

مورخين و اهل سير، جريان تقسيم غنايم جنگ حنين را بين «مؤلفة قلوبهم» با مختصر تفاوتى ذكر نموده‌اند [٢] و با توجه به مدارك و توضيحات گذشته مى‌توان گفت كه اصل تأليف القلوب در اسلام يك قاعده عمومى است و منبع مالى پرداخت هزينه آن اختصاص به زكوة ندارد.

[١] . رك: ابن سعد، الطبقات الكبرى، ج ٢، ص ١٥٢، و طباطبائى، الميزان، ج ٩، ص ٢٤٢ و مجلسى، البحار، ج ٢١، ص ١٥٩.

[٢] . رك: سيره ابن هشام، ج ٤، ص ٨٠ تا ١٢٠، و قتيبه در كتاب المعارف، ص ١٤٩ و سيوطى در درالمنثور، ج ٣، ص ٢٥١، و ابن عربى در احكام القرآن، ص ٩٥٠ و نويرى در نهاية الارب، ج ٧، ص ٣٣٩ و ابوالفتوح رازى در تفسير خود در ذيل آيه: (لَقَدْ نَصَرَكُمُ الله فِي مَوٰاطِنَ كَثِيرَةٍ‌)، ج ٥، ص ١٥١.