فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٧٠ - مبحث چهارم عوامل الفت اجتماعى

ببندند به پيمان خويش وفادارند و صبر پيشگان در سختى و مرض و هنگام جنگ و اينانند كه راستى پيشه كرده‌اند و همينان پرهيزكارانند).

با اين توضيح قرآنى مفهوم تعاون برّ و تقوى را مى‌توان چنين تفسير كرد:

اجتماع و همكارى همه جانبه افراد جامعه اسلامى در راه ايمان و عمل صالح بر اساس تقوى و قانون اسلام بديهى است، در اينجا عمل صالح و تقوى به صورت دسته جمعى و اجتماعى منظور مى‌گردد.

در برابر اين نوع تعاون اسلامى همكارى در فساد، تباهى، گناه، زشتيها و نيز تعاون بر ستم و تجاوز به حقوق حقه مردم قرار مى‌گيرد كه موجب سير قهقرايى جامعه بسوى پرتگاههاى مخوف و سلب امنيت از جان و مال و ناموس مى‌گردد. [١]

ك - همگرايى و همكارى سياسى در روابط بين المللى در يك مقياس جهانى خود فصلى از مهمترين مسائل وحدت و همبستگى در اسلام به شمار مى‌رود.

بى‌شك مسأله همزيستى ملتها و پيوند و ارتباط جامعه‌ها بر اساس صلح و سازش عادلانه در طول تاريخ بشر كه صفحات آنرا حوادث خونين جنگها و كشتارها و خونريزيهاى وحشتناك پر كرده است از مهمترين مسائل حياتى و بزرگترين مشاكل زندگى بوده كه اسلام با اهتمام هر چه بيشتر بدان پرداخته است [٢] آيين اسلام با ديد وسيع و خاصيت جامع الاطرافى كه در مورد جميع شئون و جهات مختلف زندگى فردى و اجتماعى دارد و يا حداقل ادعاى آن را دارد بلكه خود سازنده و طراح يك جامعه ايده‌آل انسانى و ملت و حكومت ممتاز و نوينى مى‌باشد، نمى‌تواند از اين قسمت حياتى كه به زندگى و روابط جامعه اسلامى با ديگر ملل و جامعه‌ها مربوط مى‌گردد چشم بپوشد و در زمينه تنظيم روابط مسلمين و حكوت اسلامى با ملل ديگر جهان سكوت نمايد.

ل - اسلام در روابط بين المللى صلح را به عنوان اصل اولى و زير بناى حقوق بين المللى پذيرفته و ملل جهان را به اصل همزيستى مسالمت‌آميز و صلح جهانى دعوت نموده است. آيات زير مى‌تواند دورنمايى از چگونگى اين دعوت انسانى را

[١] . رك: الميزان، ج ٥، ص ١٧٣.

[٢] . رك: همين قلم، ج ٣، همين مجموعه، اسلام و حقوق بين الملل.