(إِنَّ اَلَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَ ك [١] ٦ [٤] ٨;انُوا شِيَعاً لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْ‌ءٍ‌).١ (آنانيكه در دينشان به پراكندگى و اختلاف مى‌گرايند و به ايجاد دو دستگى و تفرقه مى‌گروند تو از آنها نيستى و ارتباطى با كار آنها ندارى).

٥. (وَ لاٰ تَنٰازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ‌). [٢] (با يكديگر منازعه نكنيد كه شيرازه اجتماعتان از هم گسيخته شود و آبرو و حيثيت و شخصيت اجتماعيتان به باد رود).

اسلام براى تقويت و بنيانگيرى وحدت و همبستگى جامعه يك سلسله آداب اجتماعى مقرر داشته است كه در سايه آن مهرورزى و برادرى در روابط مسلمانان ريشه‌هاى عميقترى يافته و مانع از بروز روح عوامل اختلاف و عداوت و در دلها مى‌گردد. اسلام از اين آداب و آثار انسانى آن بيش از قانون و قدرت آن بهره‌بردارى و كمك گرفته است. زيرا رفتار پاك و ادب نيكو و كردار خوب در محيط زندگى اجتماعى مى‌تواند آن چنان اعتماد، اطمينان، بشّاشت، دوستى، محبت و خيرخواهى ايجاد نمايد كه قانون قادر بر ايجاد آن نمى‌باشد.

قرآن در تعقيب اين هدف مقدس اسلام اصول زير را مورد تأكيد قرار داده است:

الف - تكبر، خودبينى و خودپسندى را محكوم شمرده و مى‌گويد:

(وَ لاٰ تَمْشِ فِي اَلْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ اَلْأَرْضَ وَ لَنْ تَبْلُغَ اَلْجِبٰالَ طُولاً). [٣] (در زمين به تكبر راه مرو كه هرگز زمين را نخواهى شكافت و هرگز به بلندى كوهها نخواهى رسيد).

ب - (يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا لاٰ يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسىٰ أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ وَ لاٰ نِسٰاءٌ مِنْ نِسٰاءٍ عَسىٰ أَنْ يَكُنَّ خَيْراً مِنْهُنَّ وَ لاٰ تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ وَ لاٰ تَنٰابَزُوا بِالْأَلْقٰابِ بِئْسَ اَلاِسْمُ اَلْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ).٤

(شما كه ايمان داريد گروهى گروه ديگر را مسخره نكنند كه شايد آن گروه از ايشان بهتر باشند و نه زنانى زنان ديگر را مسخره كنند كه شايد آن زنان بهتر از ايشان باشند، عيب يكديگر مگوييد و همديگر را به لقب بد خطاب مكنيد كه عصيان

[١] . سوره انعام، آيه ١٥٩.

[٢] . سوره انفال، آيه ٤٦.

[٣] . سوره اسرا، آيه ٣٧.

[٤] . سوره حجرات، آيه ١١.