فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٥٩ - مبحث دوم مصلحت در وحدت و همبستگى
آرامش و صلح ايجاد نماييد پرهيزكارى پيشه كنيد شايد بخشوده شويد).
پيامبر اكرم (ص) با سعى بسيار بين مسلمانان پيوند برادرى و اخوت برقرار ساخت از آن روز كلمه برادران دينى همه جا همراه با برادران نسبى به چشم مىخورد و از افتخارات جامعه اسلامى به شمار مىآيد.
على (ع) هنگام مرگ به فرزندان و خاندان خويش چنين وصيت فرمود:
«اوصيكما و جميع ولدى و اهلى و من بلغه كتابى بتقوى الله و نظم امركم و صلاح ذات بينكم فانّى سمعت جدّكما رسول الله (ص) يقول صلاح ذات البين افضل من عامة الصلوة و الصّيام.»
[١](فرزندان من! شما را سفارش مىكنم كه پرهيزكارى پيشه كنيد امور خويش را منظم سازيد و همواره بين خودتان را اصلاح كنيد. زيرا من از جد بزرگوارتان رسول خدا شنيدم كه فرمود اصلاح ميان دو نفر در نزد خدا از يكسال نماز و روزه افضل است).
روى اين اصل اساسى پيشوايان بزرگ دين به موضوع وحدت و همبستگى تا آن حد اهتمام مىورزيدند كه گاه بودجهاى براى اين منظور اختصاص مىدادند كه هرگاه دو نفر مسلمان به خاطر جهات مالى با يكديگر اختلاف پيدا مىكردند از آن پول به آنان پرداخته ميشد تا اختلافشان به ائتلاف مبدل گردد.
ابى حنيفه امير الحاج مىگويد: هنگامى با شخصى بر سر ميراثى منازعه داشتم مفضل بن عمر بر ما گذشت و لحظهاى ما را تماشا كرد آنگاه ما را به منزل خويش برد و بين ما را با چهارصد درهم صلح داد و آن را از پيش خود به ما پرداخت سپس گفت بدانيد اين پول از من نبود بلكه آن را امام صادق (ع) به من داده و دستور داده كه هرگاه دو نفر از شيعيان درباره مالى با هم نزاع داشتند به دينمال آنها را صلح دهم. [٢]
الفت و همزيستى و سازش اساس روابط اخلاقى جامعه مسلمين را تشكيل مىدهد و اين حقيقت را ما مىتوانيم از مجموعه دستورات اخلاقى اسلام كه در زمينههاى مختلف آمده است به دست آوريم. اسلام در مورد حسن خلق و
[١] . نهج البلاغه، نامه ٤٧.
[٢] . رك: الكافى، ج ٢ ص ١٦٧، طبع اسلاميه.