فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٤٩ - مبحث دهم مصلحت در عقد قراردادهاى بين المللى

قرآن در اين زمينه به صراحت چنين مقرر مى‌دارد: [١]

(فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ) و وظيفه دولت اسلامى را انتخاب يكى از دو برخورد: اقدام قضائى يا چشم‌پوشى كه به معنى ارجاع به محاكم قضائى مراجعه كنندگان غير مسلمان مى‌باشد مى‌شمارد. مورخان نيز مواردى از شأن نزول آيه را ذكر نموده‌اند. [٢]

ابن قيم جوزى در احكام اهل الذمه به طور مشروح در اين بخش بحث جامعى ارائه داده و به مواردى كه پيامبر اسلام (ص) و براساس مصلحت انديشى ارتباط را بر انزوا ترجيج داده‌اند در طول اين مدت فعاليتهاى اقتصادى، ادارى، نظامى، تجارى، سياسى، علمى، فرهنگى و اجتماعى اقليتها در چارچوب مصالح كلى تا درجه وزارت نيز پيش‌رفته است. [٣]

زياده‌روى در تحمل جامعه باز و آزادى عمل، طيفهاى مختلف در مديريت مصلحتى زمامداران مسلمان در قرون اخير موجب گرديد كه جهان اسلام در دام استعمار گرفتار آيد و پس از دو جنگ جهانى نيز در رويارويى با بحران توسعه و تكنولوژى دچار وابستگى به غرب گردند.

با پيروزى انقلاب اسلامى، سياست سلطه و استكبارى جهان دو قطبى و سپس تك قطبى موجب گرديد كه مصلحت جهان اسلام در سياست رويارويى با استكبار و سياست ستيز با پايگاههاى استكبارى دنبال گردد. [٤]

در محاكمه يهوديان طبق احكام تورات قضاوت نموده اشاره كرده است [٥] مستشرقانى چون سرتواس آرنولد در كتاب الدعوة الى الاسلام و جان ديان پورت در كتاب عذر و تقصير به پيشگاه حضرت محمد (ص) و نيز آدام منز در كتاب الحضارة الاسلاميه

[١] . سوره مائده، آيه ٤٢.

[٢] . رك: سنن ابى داود، ج ٢، ص ٢٣٦، و صحيح بخارى، ج ٢، ص ١٢٦.

[٣] . رك: دكتر حسن الزين، همان، ص ١٠٠ و ١٢٤.

[٤] . هدف اصلى رهبر كبير انقلاب اسلامى حضرت امام خمينى (قده) گرچه احياى امامت و اسلام سياسى بود لكن مبارزه در دو جبهه رويارويى با استبداد و استكبار آغاز گرديد و با پيروزى بر استبداد داخلى در رويارويى با استكبار متمركز شد.

[٥] . رك: ابن قيم جوزى، همان، ج ١، ص ٣٠٩، چ دمشق، ١٩٦١ م.