بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٨١ - استنتاج

ظاهر هر نامى را مى‌دانيم ولى باطن و حقيقت نام هر شى‌ء را حضرت حق مى‌داند.

و هر شى‌ء در نهايت به اسم واقعى خود بازگشت مى‌كند، براى اثبات اين حقيقت تمثيل‌هايى مى‌زند و مى‌فرمايد:

چوبى كه در دست حضرت موسى بود، حضرت او را عصا مى‌خواند، در حالى كه نام واقعى آن اژدها بود. لذا قرآن مى‌فرمايد:

فَأَلْقى‌ عَصاهُ فَإِذا هِيَ ثُعْبانٌ مُبِينٌ‌[١]

«به موسى عصاى خود را بيفكند و بيدرنگ اژدهايى نمايان شد.»

و همچنين مثال‌هاى ديگر، و نتيجه مى‌گيرد كه:

چون چشم دل حضرت آدم ٧ با نور پاك حضرت حق منوّر بود، لذا حقيقت نام‌ها بر او نمايان مى‌شد. ولى همين آدم ٧ با اين‌همه بصيرت، چون قضاى الهى رسيد، دانستن يك نهى بر او مشتبه شد.

و داستان «نهى» از اين قرار است:

وقتى خدا، آدم ٧ را آفريد، او را در بهشت سكونت داد و فرمود: اى آدم، تو و همسرت در اين بهشت زندگى كنيد و از تمامى نعمت‌هاى آن بهره‌مند شويد، جز اينكه از استفاده يك نعمت چشم بپوشيد:

[١] - اعراف: ١٠٧