بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٧٧ - استنتاج

خود مى‌بينيد.»

و در لسان عارفان باللّه اين مقام را مقام «كشف و شهود» مى‌خوانند؛ يعنى كشف عالم ماوراء ماده و حس و مشاهده و استماع حقايق آن با چشم و گوش جان، و سالك زمانى به مقام كشف و شهود مى‌رسد كه به تعبير پيامبر گرامى ٦ شياطين مشتهيات دنيا را از اطراف قلب خود دور سازد چنانچه فرمود:

«لولا انّ الشّياطين يحومون الى قلوب بني آدم لنظروا الى الملكوت».[١]

«اگر شياطين- تعلّقات دنيا- دلهاى فرزندان آدم را احاطه نكند، آنان مى‌توانند به ملكوت نظر كنند.»

و از آنجا كه فهم اين حقايق برتر از افهام خام است، عوام الناس انوار اين حقايق را برنمى‌تابند و اين سبب انكار و جحد آنان مى‌گردد. چنانكه زاغ بيچاره به جهت سطحى‌نگرى خود مقام كشف و شهود هدهد را انكار مى‌كند.

زاغ نه‌تنها معتقد است كه هدهد داراى كشف و شهود نيست بلكه همه حقايق ماوراى طبيعت را هم منكر است و مى‌گويد ادعاى هدهد هم دروغ است و هم محال، لذا به هدهد مى‌گويد:

هدهد در پاسخ زاغ خطاب به حضرت سليمان كرده مى‌گويد:

اى شاه محض رضاى خدا در حق من گداى برهنه سخن دشمن را گوش نكن‌

اگر آنچه ادعا مى‌كنم دروغ باشد من حاضرم سر از تنم جدا سازى.

[١] - بحار الأنوار، ج ٧٠، ص ٥٩