بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٣٦٢ - استنتاج

فرو افتند و همه‌چيزشان خاكستر گردد.

... وَ كُنْتُمْ عَلى‌ شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ ...

«... در صورتى كه در پرتگاه آتش بوديد ...»

«ولى خداوند به بركت اسلام، شما را از چنين خطر مهلكى رهايى بخشيد.

... فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ‌[١]

«خدا شما را از آنجا- لبه گودال پر از آتش- برگرفت و اين‌چنين خداوند آيات خود را براى شما آشكار مى‌سازد شايد هدايت شويد.»

تاريخ گوياى اين واقعيت است كه در هر عصرى كمر دشمن از بار سنگين اتحاد مسلمين خم شد و در مقابل عظمت اسلام سر فرود آورد براى جبران شكست مذلت‌بار خود چاره‌اى جز متوسل شدن به اسلحه اختلاف در ميان مسلمين نديد و چه خوب هم بارها و بارها نتيجه گرفت و به اهداف شوم خود رسيد!! لذا قرآن همواره اين هشدار را مى‌دهد كه:

... وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَ اخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ وَ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ‌[٢]

«و مانند كسانى نباشيد كه پراكنده شدند و اختلاف كردند- آنهم- پس از آنكه نشانه‌هاى روشن- پروردگار- به آنان رسيد، و آنها عذاب عظيمى دارند.»

*** مولانا در اين حكايت سعى كرده است راه‌هاى ايجاد اختلاف در بين اجتماعات را با لسانى گويا و شيوا در قالب نظم براى همگان چنين بيان كند كه براى ايجاد اختلاف در جمعيتى ابداء مى‌بايست از در دوستى با آنان برآمد،

[١] - آل عمران: ١٠٣

[٢] - آل عمران: ١٠٥