بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٢٤٠ - استنتاج

... فَلا تَخافُوهُمْ وَ خافُونِ ...؛[١] «از- شيطان- نترسيد از من بترسيد.»

إِنَّا نَخافُ مِنْ رَبِّنا ...؛[٢] «ما از پروردگارمان مى‌ترسيم.»

يَخافُونَ رَبَّهُمْ ...؛[٣] «آنها- همه مخلوقات- از پروردگارشان مى‌ترسند.»

... فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِي ...؛[٤] «از آنها نترسيد از من بترسيد.»

... وَ اللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ ...؛[٥] «خداوند سزاوارتر است كه از او بترسيد.»

إِلَّا تَذْكِرَةً لِمَنْ يَخْشى‌.[٦]

«- قرآن- را فقط براى يادآورى كسانى كه از خدا مى‌ترسند نازل كرديم.»

خوف؛ يعنى ترس و تخويف به‌معناى ترساندن است. راغب گويد: خوف توقع و انتظار داشتن مكروهى است از روى علايم مظنون يا معلوم. خوف هم داراى كاربرد مثبت است و هم داراى كاربرد منفى؛ آنجا كه كاربرد خوف در ارتباط با خدا و مسائل مربوط به آن است، مثبت است، چه متعلّق آن، امور دنيا باشد و چه امور آخرت. ولى آنجا كه كاربرد آن غيرخدا باشد، متعلق آن منفى خواهد بود.

خشيت؛ يعنى ترس. راغب همچنين گويد: خشيت ترسى است آميخته با تعظيم و بيشتر در مواردى به كار مى‌رود كه از علم و آگاهى به چيزى، سرچشمه مى‌گيرد.

باتوجه به‌معناى دو واژه فوق، پاسخ به سه سؤال در اين زمينه ضرورى است:

اول: چه كسانى از خدا مى‌ترسند؟

دوم: عوامل ترس از خدا چيست؟

سوم: نتيجه ترس از خدا چه خواهد بود؟

[١] - آل عمران: ١٧٥

[٢] - انسان: ١٠

[٣] - نحل: ٥٠

[٤] - بقره: ١٥٠

[٥] - احزاب: ٣٧

[٦] - طه: ٣