بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٧٨ - استنتاج

استنتاج‌

روز قيامت داراى خصوصيات و ويژگى‌هاى زيادى است كه قرآن به مناسبت هريك از آن خصوصيات، نامى براى قيامت نهاده است. يكى از خصوصيات روز قيامت اين است كه: حجاب‌ها از ميان برداشته مى‌شود و با برداشته شدن موانع ادراكات حسّى، همه ناديدنى‌ها به وضوح ديده مى‌شود و همه ناشنيدنى‌ها به تفسير شنيده مى‌گردد.

لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ[١]

«تو از اين صحنه غافل بودى و ما پرده را از چشم تو كنار زديم و امروز چشمت كاملا تيزبين است.»

و به خاطر اين ويژگى روز قيامت است كه قرآن يكى از نام‌هاى آن روز را چنين آورده است:

يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ؛[٢] «روزى كه اسرار و پنهانها آشكار مى‌شود.»

تبلى؛ از ماده «بلى» در اصل به‌معناى كهنه شدن آمده است و امتحان را از آن جهت «ابتلاء» مى‌گويند كه گويا گرفتارى امتحان، امتحان‌شونده را فرسوده مى‌كند و از آنجايى كه هر امتحان توأم با ظهور و بروز ماهيت‌ها است، «تبلى» را به‌معناى ظهور و آشكار شدن حقايق دانسته‌اند.

سرائر- جمع «سريره» به‌معناى چيزهاى پنهانى و پوشيده شده است.

حال اين اسرار پنهانى كه روز قيامت برملا مى‌گردد، چيست؟ قرآن در پاسخ مى‌فرمايد: هرچيزى كه لازم باشد آشكار گردد؛ از اسرار آفرينش زمين و آسمان و كرات سماوى گرفته تا اسرار و پنهانى‌هاى اعمال انسان‌ها.

[١] -« ق»: ٢٢

[٢] - طارق: ٩