بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٢ - تذكر چند نكته
آن در آسمان است.» تُؤْتِي أُكُلَها كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّها ...[١]؛ «ميوههاى خود را هر زمان به اذن پروردگارش مىدهد ...»
تلفيق حكايات حقيقى با خيالى و پىريزى كردن مكتبى نوين براين اساس براى تبيين عقايد و افكار عرفانى، اجتماعى، اخلاقى، فلسفى، كلامى و ... آن هم بدين عمق و گستردگى، از ابتكاراتى است كه مولانا در مثنوى بكار برده است.
اينكه محقّقان و مفسّرانى كه تاكنون مثنوى را شرح كردهاند، تا چه اندازه توانستهاند پرده از چهره حقايق نهفته آن بردارند، خود سخنى قابل تأمل است ولى آنانى كه در اين اقيانوس مواج غوص كردهاند، مىدانند كه براى شرح و بيان واقعى نكتههاى نغز مثنوى بايد مولوى بود، بايد روح بزرگ مولوى را داشت تا مثنوى را كما هو حقّه شناخت و براساس آن شناخت از آن سخن گفت يا مطلبى نوشت و اينجانب (مؤلف) كه جرأت افتادن در اين اقيانوس مواج را نداشتم، تنها به نشستن در كنار ساحل زيباى آن بسنده كردم و ترنّم قال كه گواه حالم مىباشد، چيزى جز اين بيت نيست كه:
|
آب دريا را اگر نتوان كشيد |
هم بقدر تشنگى بايد چشيد |
|
و سوغات اين سياحت ساحلى، همين است كه اكنون در پيش رو داريد؛ يعنى شرح و تفسير اجمالى حكايات مثنوى در سه جلد، با عنوان «بشنو از نى» كه هر جلد اين كتاب مفسّر دو دفتر از شش دفتر مثنوى خواهد بود.
تذكر چند نكته:
در پايان مقدمه لازم مىدانم نكاتى را كه روشنگر روش كارىام در شرح و تفسير حكايات مثنوى است بيان كنم تا براى خوانندگان محترم پاسخ پرسشهاى احتمالى در مطاوى مطالعه باشد:
[١] - ابراهيم: ٢٥- ٢٤