ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ١٥٧ - *(باب تدبير) *

حامله خود را تدبير كرده (حكم فرزند چيست)؟ امام ٧ فرمود: اگر هنگام تدبير مى‌دانسته كه حامله است پس فرزند حكم مادر خود را خواهد داشت، و چنانچه نمى‌دانسته در اين صورت مادر مدبّر و فرزند برده است، و نيز گويد: سؤال كردم: مردى در حال فراخى معيشت، مملوك خويش را مدبّر ساخت سپس بقيمت آن نيازمند گشت آيا جايز است او را بفروشد و رفع نياز خود كند؟ امام فرمود: آرى هر گاه محتاج آن باشد.

٣٤٦١- محمد بن مسلم از يكى از صادقين عليهما السّلام روايت كرده كه گويد: امام ٧ فرمود: بنده مدبّر جزء ثلث محسوب مى‌شود، و شخص هر وقت كه باشد چه در حال صحّت و چه در حال مرض موت از وصيّت به ثلث مى‌تواند عدول كند و آن را باطل سازد.

٣٤٦٢- ابو مريم گويد: از امام صادق ٧ سؤال كردند كه مردى كنيز خود را تدبير نمود آيا مى‌تواند هر گاه بخواهد با او همبستر شود و يا او را به نكاح غير خويش درآورد و يا خدمت او را بفروشد (مثلا او را براى خدمتكارى به ديگرى اجاره دهد)؟ امام ٧ فرمود: آرى هر يك از اين امور را مى‌تواند انجام دهد.

٣٤٦٣- ابو بصير گويد: از آن حضرت پرسيدم آيا مولا بنده مدبّرش را (غلام‌