ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ١٢٢ - *(باب كفالت«ضمانت تن») *

تحويل دهد و اگر نداد فلان مبلغ درهم بر عهده او باشد، فرمود: اگر تا رأس مدّت او را آورد مبلغى از آنچه قرار داد كرده بر او نيست، (و چنانچه نياورد او كفيل تن خواهد بود) و پيوسته ضامن تن مى‌باشد و ضامن مال نيست مگر اينكه اوّل خود بمبلغى شروع كند (مثلا بگويد اين قدر مى‌دهم اگر تا فلان روز او را نياورم) پس اگر ابتدا به مبلغ كرد آنگاه وى را نياورد و در مدّت معيّنى تحويل طلبكار نداد ضامن مال است.

شرح: «لفظ خبر احتمالا افتاده دارد زيرا در كافى و تهذيب چنين است‌

«رجل كفّل لرجل بنفس رجل فقال إن جئت به و الّا عليك خمسمائة درهم، فقال ٧: عليه نفسه و لا شي‌ء عليه من الدّراهم، فان قال: عليّ خمسمائة درهم ان لم أدفعه اليك، قال تلزمه الدّراهم ان لم يدفعه اليه»

يعنى: مردى كسى را ضامن تن ديگرى گرفت و گفت: اگر او را آوردى كه هيچ ولى اگر نياوردى بايد پانصد درهم بپردازى، امام فرمود: فقط بر عهده كفيل ضمانت تن است و شخص را بايد بياورد و مالى بر عهده او نيست، پس اگر خود او ابتداء گفت: كه اين مبلغ بر عهده من باشد در صورتى كه او را تحويل ندهم، آنگاه است كه بايد در صورت نياوردن به شخص مبلغ را بپردازد و به همين مضمون علّامه رضوان اللَّه تعالى عليه در قواعد فتوى داده است، و بنظر مى‌رسد تقدّم و تأخّر لفظ مؤثر نباشد بلكه فرق در اينجاست كه به روايت كافى و تهذيب كفيل اظهارى نكرده بلكه طلبكار مى‌گويد: اگر او را نياوردى فلان مبلغ بايد بدهى و كفيل هم ساكت بوده است، بخلاف اينكه خود كفيل ضامن شخص بشود و بگويد اگر حاضرش نساختم فلان مبلغ بر عهده من كه در اين صورت ضامن مال نيز شده است. و بايد لفظ خبر اوّل را با اين معنى توجيه كرد.»

٣٤٠٤- و داود بن سرحان از امام صادق ٧ در مورد كفيل گرفتن يا