ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ١٣ - *(باب راه و رسم داورى) *

مبتلا شد، در حال ناراحتى فكر و غضب حكمى صادر نكند.

٣٢٣٥- و امام صادق ٧ فرمود: چنانچه قاضى از كسى كه در طرف راست يا چپش نشسته نظر خواهى كند پس لعنت خدا و فرشتگان و مردم همگى را براى خود خريده است، چرا از جاى خويش بر نمى‌خيزد (يعنى از كرسى قضا) و آن دو تن را بجاى خود نمى‌نشاند.

شرح: «اين خبر دلالت صريح دارد كه بايد قاضى خود مجتهد باشد زيرا در صورت عدم اجتهاد است كه از ديگران استعلام حكم مى‌كند، و شكّى نيست كه براى فروع همه امور حكم معين كردن امرى است غير ممكن و به علاوه بر فرض تنصيص (تعيين جزء جزء احكام و فروعش) علم مقلّد بهمه آنها محال است و مرتّبا اتّفاق مى‌افتد كه براى قاضى قضيّه‌اى پيش مى‌آيد كه نصّى در باره آن نشنيده، پس واجب است بر او در تمام احوال اعمال نظر كند در تطبيق فروع بر اصول و تفحّص در باره دليل، و كسانى كه جواز قضاء مقلّد را چندان سخت نمى‌دانند هنوز مبتلا بقضاء نشده‌اند تا نيك بدانند كه اشتباه مى‌كنند و أدلّه‌اى كه بدان تمسّك مى‌كنند همه در مقام حرف بكار مى‌آيد نه عمل».

٣٢٣٦- مردى در زمان خلافت امير المؤمنين بر ايشان وارد شد و چند روزى ميهمان آن حضرت بود، آنگاه دعوائى با كسى عنوان كرد و از حضرت استعلام حكم نمود در صورتى كه قبلا يعنى روز اول عنوان نكرده بود، حضرت امير ٧ فرمود: آيا