ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ١٦٣ - *(باب مكاتبه) *

فرمود: هر گاه مبلغى را كه بايد بمولاى خويش بدهد ادا كرد پس هر مقدار بدست آورده از آن خود اوست و مالك مى‌شود، آنگاه فرمود مگر نه اينست كه خداوند فرائضى بر بندگان خويش واجب فرموده كه چون انجام دهند مسئوليّت را از آنان برمى‌دارد، عمر بن يزيد گويد: سؤال كردم آيا بنده مى‌تواند از ما زاد درآمد تصدّقى دهد يا برده‌اى خريده آزاد نمايد؟ فرمود: آرى و ثوابش براى خود اوست، پرسيدم اگر از اضافه درآمد بنده‌اى خريد و آزاد ساخت ولاء آن برده با كيست؟ امام فرمود: خود برود و مولائى براى خويش برگزيند و چنانچه كسى ولاء او را پذيرفت ضامن جنايت و بدهى او خواهد بود و نيز وارث او مى‌باشد، گفتم مگر رسول خدا ٦ نفرموده:

«الولاء لمن أعتق»

ولايت (بنده) با آن كس است كه او را آزاد ساخته، يا مولاى عبد همو است كه او را آزاد كرده است؟ امام فرمود: نمى‌شود كه ولايش با بنده‌اى مثل خودش باشد، عرض كردم: اگر آن بنده آزادكننده‌اش ولايش را پذيرفت آيا مولا و وارث او خواهد شد؟ امام ٧ فرمود: اين نيز نمى‌شود زيرا عبد از آزاد ارث نمى‌برد.

شرح: «ولاء به معنى پيوستگى و وابستگى و نزديكى است و به عبارت ديگر