ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ١٨٠ - *(كنيزان مادر فرزند) *

اولادداران را سهم الارث فرزندشان قرار داد تا بدون صلاحديد اهلش شوهرى اختيار نكنند.

شرح: «حاصل آنكه امير المؤمنين ٧ همه كنيزان خود را به وصيّت آزاد كرد، اولاد داران كه نصيب فرزندشان مى‌شوند و قهرا منعتق خواهند بود، و بى‌فرزندان را وصيّت كرد كه پس از مرگش آزاد باشند، و جهت آنكه نفرموده است آنها كه داراى فرزندند آزاد هستند اين بود كه خود سرانه شوهرى اختيار نكنند».

٣٥١٠- عبد العزيز بن محمّد گفت: از امام صادق ٧ سؤال مى‌كردم- يا شنيدم- فرمود: زوجه آزاده را نمى‌توان به شير دادن فرزندش مجبور ساخت، ولى امّ ولد را مى‌توان مجبور كرد.

٣٥١١- سليمان بن خالد از يكى از امامان عليهم السّلام كه ظاهرا به قرينه روايت تهذيب، امام صادق ٧ است نقل كرده كه فرمود: على ٧ هر گاه مردى از دنيا مى‌رفت و تنها زنش كه كنيزش بود وارث باقى مى‌ماند آن كنيزك را از مال وى مى‌خريد و آزاد مى‌ساخت و بقيه ميراث مرد را بدو مى‌داد.

شرح: «شيخ طوسى- رحمه اللَّه- فرموده: اين عمل را امير المؤمنين ٧ تطوّعى و تبرّعى انجام مى‌داد چون خود او ٧ وارث آن مرد مى‌شد.

«الإمام وارث من لا وارث له»

زيرا اگر حرّه و آزاده هم بود يك چهارم مال مرد را بيش نمى‌برد و باقى متعلّق به امام بود، اكنون كه كنيز است و برده از حرّ و آزاد ارث نمى‌برد