ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٣٩٨ - *(باب لقطه و ضاله) *(لقطه اشياء گمشدهايست كه غير صاحبش آن را بيابد، و ضاله حيوان گمشده است )

پرسيد: اگر برده‌اى مالى گمشده يافت و آن را برگرفت حكمش چيست؟ فرمود: به مملوك چه ارتباطى دارد كه آن را بردارد و بعد حكم لقطه را انجام دهد مملوك كه از خود اختيارى ندارد پس مملوك اقدامى نكند يعنى آن را تصرّف نكند زيرا اين كار شايسته آزاد است و بر اوست كه تا يك سال در مجامع عمومى آن را معرّفى كند، پس اگر صاحبش آمد آن را به او دهد و چنانچه طالبى پيدا نشد (با ضمان) جزء مال خويش كند، پس اگر از دنيا رفت آن مال، ميراث بازماندگان او از فرزند و غيره مى‌شود، و اگر صاحبش بعدا آمد به او ردّ مى‌كنند.

شرح: «لقطه احكام و مسئوليّت‌هائى دارد كه با وضع برده مناسب نيست مثلا تعريف آن در مجامع عمومى كاريست كه مزاحم با حقّ مولاى اوست، و نيز تملّك آن بعد از مدّت تعريف و يأس از پيدا شدن صاحبش در مورد بنده معنى ندارد، با اين حال خبر دلالت ندارد بر اينكه حرامست بنده لقطه را تصرّف كند براى يافتن صاحبش، حتّى بدون اجازه مولايش، بلكه از اين خبر كراهت فهميده مى‌شود حتّى با اجازه مولايش، و خبر بعد مؤيد آنست.»

٤٠٥٥- و داود بن أبى يزيد از امام صادق ٧ پرسيد: مشك كوچك يا آفتابه و كفش و شلاق و اين چنين چيزها را شخص در راهها مى‌يابد چه كند؟

فرمود: با آن تماس نگيرد، يعنى دست به آن نزند.

شرح: «فقهاى عظام نهى را در اين خبر حمل بر كراهت كرده‌اند».