ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٢٥٨ - *(تجارت و آداب آن و اهميت و احكامش) *

مى‌كرد كه درهمهاى جديد كه دولت رواج داده را طلبكار است.

و اين دو خبر، هم آنكه از يونس بن عبد الرّحمن نقل كرديم و هم اينكه از محمّد ابن حسن نقل شد با هم موافقند و فرقى نمى‌كند، اگر پولى به وزن معلوم و مشخّص طلبكار است بايد همان كه طلبكار است بستاند، و اگر نه، پول رايج و معروف كه در دست مردم مى‌گردد طلبكار مى‌باشد و بايد هر زمان پول رايج همان زمان را بستاند.

شرح: «اين حكم در صورتيست كه پول نقدى و سكّه باشد يعنى پول مسكوك طلا يا نقره، امّا اگر اسكناس بود چون قيمت اسكناس اعتباريست و از روى همان پولهاى مسكوك بدان اعتبار داده‌اند در حدود اعتبارش به حساب مى‌آيد. به اين معنى كه قدرت خريد آن اسكناسها نسبت به طلا و يا نقره مسكوك چقدر است؟ كه اگر آن اسكناس ساقط اعلام شد از اسكناسهاى جديد به اندازه اعتبار اسكناس قديم كه بدهكار يا طلبكار بوده حساب مى‌كنند و بدهى را مى‌پردازند و يا طلب را مى‌ستانند، يعنى هنگامى كه يك سكه طلا معادل يك اسكناس ده تومانى بوده و كسى به ديگرى ده تومان يعنى يك اسكناس ده تومانى بدهكار بوده است هر وقت آن اسكناسها از اعتبار افتاد و شخص خواست بدهى خود را بپردازد بايد آن مقدار بدهد كه بتوان با آن يك سكّه تهيّه كرد و اگر بيشتر دهد ربا محسوب مى‌شود و چنانچه كمتر بپردازد بدهكار خواهد بود پس در نقدين وزن و در اسكناس اعتبار و ميزان آن شرط است».

* (تجارت و آداب آن و اهميّت و احكامش)*

٣٧١٧- امام صادق ٧ فرمود: تجارت (داد و ستد) عقل را مى‌افزايد.

شرح: «مراد از عقل در اينجا، عقل معاش است».