ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ١٥٦ - *(باب تدبير) *

در باره شخصى كه غلام يا كنيز خود را تدبير كرده سپس به قيمت او نياز پيدا نموده است. مى‌تواند او را بفروشد؟ امام ٧ فرمود: اين كار جايز نيست مگر آنكه با خريدار شرط كند كه هنگام مرگ او را آزاد سازد.

شرح: «مشهور اين گونه روايت را حمل بر استحباب كرده‌اند و فروش مدبّر را مطلقا جايز مى‌دانند».

٣٤٥٩- از امام هفتم ٧ سؤال كردند: زنى كنيز خود را تدبير كرد و آن كنيزك از شوى خويش دخترى زيبا و سالم زائيد آن زن ندانست كه آيا دختر نيز مانند مادرش مدبّر است يا نه، امام ٧ پرسيد: زن پس از تدبير حامله شده ياء هنگام تدبير داراى حمل بوده است، سائل گفت: فدايت شوم نمى‌دانم، جواب هر دو صورت را بفرمائيد، امام فرمود: اگر كنيز حامله بوده و هنگام تدبير راجع به فرزند سخنى نگفته است در اين صورت كنيز مدبّر و فرزندش بنده است و چنانچه بعد از تدبير حمل برداشته فرزند مانند مادر مدبّر خواهد بود. (سائل در اين خبر ظاهرا عثمان بن عيسى است).

٣٤٦٠- حسن بن على وشّاء از امام هفتم ٧ سؤال كرد مردى كنيز