ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ١٥٤ - *(باب آزاد كردن بنده و احكام آن) *

هنگام مرگ، بنده خود را با اينكه مديون بود آزاد كرد. امام ٧ فرمود: اگر ارزش بنده دو برابر و بنا بر بعض نسخ سه برابر بدهى آن مرد بود بنده آزاد است و إلّا آزاد نشده است.

٣٤٥٣- حلبى از امام صادق ٧ روايت كرده در باره مردى كه بگويد: چون من از دنيا رفتم بنده‌ام آزاد است، و اين در حاليست كه به مردم بدهكار است. فرمود: چنانچه دينش مطابق تمام قيمت بنده است عبد را بفروشند و بدهى متوفّى را بپردازند و اگر دين كمتر بود آن مقدار كه زائد است بنده آزاد شده و خود كوشش كند و تتمّه بدهى مولاى خويش را بپردازد و خود را آزاد كند.

٣٤٥٤- محمّد بن مروان از آن حضرت ٧ روايت كرده كه فرمود:

پدرم ٧ شصت بنده داشت وصيّت كرد كه ثلث آن را آزاد كنم و من قرعه كشيده بيست تن از ايشان را آزاد كردم.

٣٤٥٥- محمّد بن مسلم گويد از يكى از دو امام صادق يا باقر عليهما السّلام سؤال كردم: در ميراث مردى يك بنده است و وارث او چند نفرند، يكى از ورّاث‌