بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٨٠ - استنتاج

نتيجه آيه شريفه بى‌معنى مى‌شود؛ يعنى احتجاج عليه نصارى و پاسخ به دليل آنان نمى‌شود. با اين بيان روشن مى‌شود كه تمامى آيات قرآن كه از خلقت آدم از خاك و يا گل و يا امثال آن خبر مى‌دهد، همه بر مدعاى ما دلالت مى‌كند؛ يعنى مى‌فهماند كه خلقت آدم آنى و بدون گذشت زمان و بدون پدر و مادر بوده، پس اگر فرمود: إِنِّي خالِقٌ بَشَراً مِنْ طِينٍ‌ و يا وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ‌ همه دلالت دارد بر اينكه خلقت آدم با خلقت ساير افراد بشر و ساير جانداران فرق داشته است.»[١]

اين مطلب عرض شد تا يك طرف قضيه حكايت مولانا در خصوص خلقت آدم كه مى‌گويد: از خاك آفريده شد مورد تأييد قرار بگيرد اما يكطرف ديگر قضيه كه مى‌گويد: خاك از تمكين فرمان خدا سرباز زد و حاضر نشد به عنوان خميرمايه وجود انسان از او استفاده شود و متعاقب آن كوتاه آمدن جبرئيل و اسرافيل و ميكائيل در مقابل فرمان خدا به خاطر تضرّع و لابه خاك و ... مورد تأييد قرآن كريم نيست؛ زيرا:

اولا- هيچ مخلوقى قدرت سرپيچى از امر قطعى خالق را ندارد:

وَ إِذا قَضى‌ أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ.[٢]

«و هنگامى‌كه فرمان وجود چيزى را صادر مى‌كند، مى‌گويد: موجود باش و آن فورا موجود مى‌شود.»

ثانيا- قرآن يكى از اوصاف بارز ملائكة اللّه را تسليم محض در مقابل امر خدا مى‌داند و مى‌فرمايد:

وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ ...؛[٣] «- فرشتگان- همواره به فرمان او عمل مى‌كنند.»

وَ إِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ.[٤] «و ما- فرشتگان- براى اطاعت از خدا- به صف ايستاده‌ايم.»

وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ.[٥]

«ما- فرشتگان- جز به فرمان پروردگار تو نازل نمى‌شويم.»

[١] - الميزان، ذيل آيه ٧، سوره سجده.

[٢] - بقره: ١١٦

[٣] - انبياء: ٢٦

[٤] - صافات: ١٦٥

[٥] - مريم: ٦٤