بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٣٩ - استنتاج
|
گفت لا ينظر الى تصويركم |
فابتغوا ذا القلب في تدبيركم |
|
|
من ز صاحبدل كنم در تو نظر |
نى به نقش سجده و ايثار زر |
|
استنتاج
قلب، در لغت برگرداندن و وارونه كردن را گويند و در اصطلاح همان عضو معروفى است كه در درون سينه انسان جاى دارد و وجود انسان را با خون سيراب مىكند و نام اين عضو را قلب گذاشتهاند، چون به شكل مخروطى و به صورت وارونه است؛ يعنى قاعده آن بالا و رأس آن پايين است[١] اگرچه نقش فيزيكى قلب در سازمان وجود انسان همان است كه گوشهاى از آن را در پاورقى آورديم، اما
[١] - آغاز و انجام گردش خون قلب است، قلب عضوى مجوف عضلانى است، عضله قلب« ميوكارد» نام دارد كه از يك كيسه بنام« پريكارد» احاطه شده است. اين كيسه از دو پرده جدارى و احشائى تشكيل گرديده است.
بين اين دو پرده، فضايى وجود دارد كه در حال طبيعى چند سانتىمتر مايع زلال در آن يافت مىشود و اين بدان جهت است كه قلب در حركات دائم خود لغزش داشته باشد و ساييده نشود. قلب داراى چهار حفره( دو دهليز و دو بطن) است. حدود اين چهار حفره را مىتوان از شيارهاى روى قلب تشخيص داد. با اينكه حجم قلب به اندازه يك مشت بسته است و وزن آن از ٢٥٠ تا ٣٠٠ گرم تجاوز نمىكند، داراى قدرت شگرف و حيرتانگيزى است. فكر كنيد اين يك مشت گوشت كه در هر دقيقه هفتاد بار و در هر ساعت ٤٢٠٠ و در هر شبانهروز ١٠٠٨٠٠ و در يكسال حدود ٣٦٧٩٢٠٠٠( سى و شش ميليون و هفتصد و نود و دوهزار) و در هفتاد سال عمر معمولى ٢٥٧٥٤٤٠٠٠٠( دو ميليارد و پانصد و هفتاد و پنج ميليون و چهارصد و چهلهزار) مرتبه مىزند. و در هر دقيقه مقدار ١٤٠٠٠ گرم و در هر ساعت ٨٤٠ گرم و در يك شبانهروز ٢٠١٦٠ كيلو و در يك سال ٧٣٥٨٤٠٠ كيلو خون از خود عبور مىدهد و آن را هم به پالايشگاه براى تصفيه مىفرستد و هم به سراسر بدن مىرساند.
قلب بهقدرى قدرت دارد كه خون را در ظرف ٣٠ ثانيه در طول يكصدهزار كيلومتر مويرگها پيش مىبرد و در هر دقيقه دو مرتبه تمام خون بدن را به خود مىگيرد سپس با فشار آن را در مسافت مذكور جارى مىسازد. طبق اظهار نظر بعضى از دانشمندان، خون در هر شبانهروز ١٦٠ ميليون كيلومتر؛ يعنى حدود چهار هزار برابر محيط كره زمين را مىپيمايد. نقش اين عضو( قلب) به اندازه يك مشت، در وجود انسان به حدّى است كه اگر يك لحظه از كار بيفتد مرگ و نابودى دامنگير انسان خواهد شد.
« تلخيص از كتابهاى: دانستنىهاى پزشكى و انسان و جهان».