بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٤٤٦ - استنتاج

استنتاج‌

«قدر»، به معناى اندازه و مقدار مخصوص است و اينكه يكى از اسماء حسناى پروردگار «قدير» است، بدين جهت است كه خداوند هر كارى را مطابق حكمت و اقتضا انجام مى‌دهد. لذا مى‌فرمايد:

إِنَّا كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ؛[١] «ما هر چيزى را به اندازه آفريديم.»

و براساس اين تقدير حكيمانه است كه هيچ چيزى از خزائن الهى بر ممكنات؛ از جمله انسان افاضه نمى‌شود مگر به اندازه معين.

وَ إِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ.[٢]

«خزائن همه‌چيز نزد ما است ولى ما جز به اندازه معين آن را نازل نمى‌كنيم.»

و اين «قدر معلوم- اندازه معين» همان چيزى است كه صلاح دين و دنياى انسان در همان است.

لذا قرآن در مورد رزق مادى كه يكى از افاضات حضرت حق بر بندگان است چنين مى‌فرمايد:

وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ وَ لكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ ما يَشاءُ إِنَّهُ بِعِبادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ[٣]

«هرگاه خداوند روزى را براى بندگانش وسعت بخشد در زمين طغيان و تم مى‌كنند، لذا به مقدارى كه مى‌خواهد نازل مى‌كند كه او نسبت به بندگانش آگاه و بينا است.»

ممكن است پرسيده شود: پس چرا قانون «قدر معلوم» در مورد ثروتمندان طاغى اجرا نمى‌شود و آن مفسدان در عين طغيان و فسادشان، از بسط رزق مرزوقند

[١] - قمر: ٤٩

[٢] - حجر: ٢١

[٣] - شورى: ٢٧