بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٢٨ - استنتاج

چنانكه حق طبيعى و اجتماعى طاوس اين است كه پروبالى زيبا و رنگارنگ داشته باشد و آن را در معرض ديد همگان قرار دهد تا هم غريزه خودنمايى او ارضا شود و هم بيننده به تلذّذ روحى متلذّذ گردد، ولى اينگونه حقوق، همواره از طرف آزمندان جامعه مورد تعرض قرار مى‌گيرد.

لذا مولانا از قول طاوس كه مشغول كندن پرهاى زيباى خود بود به معترض چنين مى‌گويد:

«مگر نمى‌بينى به طمع اين پروبال زيبا، از هر طرف بلاها به سوى من مى‌آيد؟»

چه بسارند صيادان آزمند و بى‌رحمى كه براى به دست آوردن پرهاى زيبايم در هر سو دام گسترده‌اند و تيرهاى مرگ‌آسا به سويم نشانه مى‌روند؟

حال كه در مقابله با اين سرنوشت و بلايا و حفظ جان خود قدرتى ندارم، بهتر آن است كه خود را زشت نمايم تا مطمع نظر طمع‌كاران قرار نگيرم.

اين زيبايى، اين موقعيت اجتماعى و اين تعلّقات شيرين دنيوى بلاى جان من شده است، يا بايد با حفظ اين عوامل محرّك و دشمن‌آفرين، همواره هدف تير بلا قرار گيرم و يا براى حفظ جان خود بايد خود را از همه اين تعلّقات پاكسازى نمايم، و من اكنون راه دوم را برگزيده‌ام.

***