بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١١٥ - استنتاج

استنتاج‌

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً ....[١]

«اى كسانى‌كه ايمان آورده‌ايد، توبه كنيد، توبه خالص»

خداوند تعالى در اين آيه توبه واقعى را در يك كلمه (نصوح) بيان كرده و همه را دعوت به اينگونه توبه كردن نموده است.

اينكه معناى «نصوح» چيست و منظور از «توبه نصوح» كدام است، اقوالى نقل شده كه ابتدا به معناى لغوى نصوح مى‌پردازيم:

نصوح، از ماده «نصح» به معناى خيرخواهى خالصانه در فعل يا قول است براى ديگران.[٢] قرآن كريم مى‌فرمايد:

أُبَلِّغُكُمْ رِسالاتِ رَبِّي وَ أَنَا لَكُمْ ناصِحٌ أَمِينٌ.[٣]

«رسالت‌هاى پروردگارم را به شما مى‌رسانم و من شما را خيرخواه امينم»

ناصح العسل، به عسلى مى‌گويند كه خالص باشد.

و اما منظور از «توبه نصوح» در آيه بالا چيست؟ تعريف‌هاى مختلفى كرده‌اند، از آن جمله فرموده‌اند:

- توبه نصوح آن است كه خالصا لوجه اللّه و براى خدا باشد.

- چشم‌پوشى از گناهان، توبه نصوح است.

- انسان وجودش را خالص كند براى پشيمانى از گناه و اراده كند كه ديگر آن گناه را مرتكب نشود.

- توبه نصوح؛ يعنى استغفار با زبان و پشيمانى در قلب و حفظ خويشتن از گناه.[٤]

اين‌ها تعريفهايى بود براى توبه نصوح، همچنين تعريفهاى ديگرى براى‌

[١] - تحريم: ٨

[٢] - مفردات راغب.

[٣] - اعراف: ٦٨

[٤] - مجمع البيان، ج ٥، ص ٣١٨