بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٥٦ - حرص مذموم در قرآن

ممدوح است كه خداوند انسان را با آن صفت آفريده و با چنين صفتى به دنيا آورده است و ميل دارد كه اين حرص، سكوى پرواز انسان به سوى خودش (خدا) باشد.

حرص مذموم در قرآن:

١- حريص بودن در جمع‌آورى مال دنيا.[١]

٢- حريص بودن در چشم‌چرانى و نگاه به نامحرمان.[٢]

٣- حريص بودن در وارد شدن به بهشت در حال كفر.[٣]

٤- حريص بودن در ايمان آوردن يهوديان و مخالفان لجوج.[٤]

٥- حريص بودن در اجراى عدالت ميان چند همسر.[٥]

٦- به چشم حرص به امكانات مردم نگاه كردن.[٦]

و هر خواسته و فزون‌طلبى كه رنگ و بوى شيطانى داشته باشد و تجاوز به حقوق ديگران را به دنبال آورد، از موارد حرص مذموم است. بنابراين، در هرجا كه قرآن كريم و ائمه معصوم عليهم السّلام از حرص بدگويى كرده‌اند، منظور اينگونه حرص است.

چنانكه حضرت امام صادق ٧ كسى را كه در به دست آوردن مال دنيا حريص است به كرم ابريشمى تشبيه كرده كه همواره به دور خود تار مى‌تند، تا جايى كه زندان در بسته‌اى براى خود مى‌سازد و در نتيجه خود را در آن زندانى و خفه و نابود مى‌كند.[٧]

يكى از مذموم‌ترين حرص كه مى‌تواند منشأ بسيارى از انحرافات و مفاسد اعتقادى، اخلاقى، اقتصادى، فرهنگى و ... باشد، حرص در طلب روزى و به دست آوردن بيش از حد آن است. قرآن مى‌فرمايد:

وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها ....[٨]

«هيچ جنبده‌اى در زمين نيست مگر اينكه روزى او بر خدا است.»

[١] - بقره: ٩٦

[٢] - احزاب: ٣٢

[٣] - معارج: ٣٨

[٤] - بقره: ٧٥

[٥] - نساء: ١٢٩

[٦] - طه: ١٣١

[٧] - سفينة البحار، ماده« حرص»

[٨] - هود: ٦