بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٧٥ - استنتاج

حكايت ٢٣١

درويشى در شهر هرات غلامان عميد خراسان را ديد همه در لباس‌هاى زرباف و كلاه‌هاى مزين به جواهر كه بر اسبان عربى سوار بودند. پرسيد: اينان كدام اميرانند؟ گفتند: اينان امير نيستند بلكه غلام عميد خراسانند.

درويش رو به آسمان گرفت و گفت: خدايا! از عميد خراسان بنده‌پرورى را بياموز!

تا اينكه روزى پادشاه، عميد را به اتهامى دست و پا بست و دستور داد غلامان عميد را نيز دست و پا ببندند. مأموران شاه غلامان عميد را شكنجه مى‌دادند و مى‌گفتند: بگوييد دفينه خواجه شما كجاست؟ شاه به مدت يك ماه آن غلامان را شكنجه داد ولى حتى يك غلام راز و اسرار خواجه خود عميد را فاش نكرد.

درويش كه شاهد اين ماجرا بود شبى در خواب ديد كه هاتفى به او گفت:

استنتاج‌

طبيعت منفعت‌جوى انسان به‌گونه‌اى است كه همواره به ياد طلب‌هاى خود باشد و بدهكارى‌هاى خود را فراموش كند.

روابط افراد هر جامعه‌اى را براساس انتظاراتى كه از همديگر دارند، مى‌توان‌