بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٤٠ - استنتاج

گذشته از اين نقش حياتى، قلب نقش عاطفى بسيار مهمى در فعل و انفعالات روانى انسان ايفا مى‌كند. محبت و كينه، خشم و آرامش، عشق و تنفّر، هيجان و سكون، ايمان و كفر و ... از جمله مسائل عاطفى است كه به قلب مربوط مى‌شود.

قرآن بسيارى از مسائل عاطفى را به قلب نسبت مى‌دهد و مى‌فرمايد:

* «اين قلب است كه مدخل ايمان است.» «حجرات: ١٤».

* «مخزن رأفت و رحمت است.» «حديد: ٢٧».

* «مورد ترس و خوف قرار مى‌گيرد.» «آل عمران: ١٥١»

* «همانگونه كه از نظر طبيعى مريض مى‌شود از نظر معنوى نيز دچار مرض مى‌گردد.» «بقره: ١٠»

* «سخت و غليظ مى‌شود.» «آل عمران: ١٥٩»

* «آرامش و سكون مى‌يابد.» «بقره: ٢٦٠»

و ...

بنابراين، نمى‌توان تأثّر قلب را، به هنگام ورود پديده‌هاى روانى به جسم، ناديده گرفت و رابطه آنها را تنها با عقل يا نفس مدركه منحصر دانست!

يكى از حالات معنوى كه قرآن براى قلب بيان مى‌كند سالم بودن قلب از همه آفات و بيمارى‌هاى اعتقادى و اخلاقى است و اين حالتى است كه قرآن در توصيف حضرت ابراهيم ٧ مى‌فرمايد:

إِذْ جاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ‌[١]

«هنگامى را كه- ابراهيم- با قلب سليم به پيشگاه پروردگارش آمد.»

در حديثى امام صادق ٧ قلب سليم را چنين تفسير كرده‌اند:

«ألقلب السّليم الذي يلقى ربّه و ليس فيه احد سواه»

[١] - صافات: ٨٤