بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٠٣ - استنتاج

قدم به اين منزل نمى‌گذارد مگر اينكه خود را از هرچه غير معشوق است مجرد سازد.

پس بايد گفت در طريق سلوك پيش از رسيدن به منزل اتحاد، منزل تجرّد است.

تجرد، در لغت به معناى برهنه شدن و عريان گرديدن است. لذا گفته مى‌شود:

«جرّد المكان»؛ «بى‌گياه گرديد مكان». «رجل اجرد»؛ «مرد بى‌موى».

و در اصطلاح عرفا: سالك مجرد به كسى مى‌گويند كه قطع علايق از همه تعلّقات دنيوى كرده و وجود خويش را از رذايل اخلاقى منزه كرده باشد. و اين مرحله براى سالك الى اللّه از مشكل‌ترين مراحل طى سلوك است؛ زيرا:

اولا- سالك مى‌بايست جايگاه ارزشى خود را بشناسد.

ثانيا- خود را از قيد و بند غير محبوب برهاند.

ثالثا- اين رهيدن و تجرّد از همه پديده‌هاى غير الهى، صددرصد براى رضاى محبوب باشد، نه كسى ديگر.

مولاى عارفان، حضرت على ٧ مى‌فرمايد:

«العارف من عرف نفسه فأعتقها و نزّهها عن كلّ ما يبعّدها و يوبقها».

«عارف كسى است كه خويشتن را بشناسد و خود را از بند هوا و هوس آزاد سازد و از هرچه كه از خدا دورش مى‌سازد، پاكيزه نمايد.»[١]

در خبر است كه شخصى به نام مجاشع محضر رسول گرامى اسلام ٦ آمد و ميان او و پيامبر سؤال و جواب‌هايى بشرح زير مطرح شد:

س: راه خداشناسى كدام است؟

[١] - غرر الحكم، حرف الف.