بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٠٤ - استنتاج

ج: خودشناسى راه خداشناسى است.

س: راه موافقت با خدا كدام است؟

ج: مخالفت با نفس.

س: راه جلب رضاى خدا كدام است؟

ج: خشمگين كردن نفس.

س: راه وصول به خدا كدام است؟

ج: قطع رابطه با خواسته‌هاى نفس.

س: راه اطاعت خدا كدام است؟

ج: سرپيچى از فرامين نفس.

س: راه ياد خدا بودن كدام است؟

ج: نسيان و فراموشى نفس.

س: راه نزديكى به خدا كدام است؟

ج: دورى از نفس.

س: راه انس و آشنايى با خدا كدام است؟

ج: بيگانگى و وحشت از نفس.

س: راه انجام موارد فوق كدام است؟

ج: كمك خواستن از خدا براى مبارزه با نفس.[١]

و اين كمك خواستن از خدا براى تجرّد از خواست‌هاى نفس، صرفا با نيت (حبّا للّه) انجام گيرد نه حتى به طمع رسيدن به نعمت‌هاى بهشتى و ترس از آتش جهنم. كه امير مؤمنان حضرت على ٧ درباره اقسام عبادت فرموده است:

«إنّ قوما عبدوا اللّه رغبة فتلك عبادة التّجّار و إنّ قوما عبدوا اللّه رهبة فتلك عبادة العبيد و إنّ قوما عبدوا اللّه شكرا فتلك عبادة الأحرار».

«گروهى خدا را از روى رغبت در پاداش، بندگى مى‌كنند و اين عبادت بازرگانان است. و

[١] - بحار الأنوار، ج ٧٠، ص ٧٢