بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١١١ - استنتاج

آنچه كه در قلب داشت نبود. او درعين‌حال كه عقد قلبى به حلال و حرام و حساب و كتاب داشت ولى التزام عملى نسبت به عقد قلبى خود نداشت. درواقع به تعبير آيه فوق (نمل: ١٣ و ١٤) فردى ظالم، سركش و مفسد بود و به تعبير مولانا لايق عذاب هولناك.

مولانا سپس به مناسبت افشا شدن خيانت زاهد، مسأله عيان شدن نهان‌ها در روز رستاخيز را مطرح مى‌كند و مى‌گويد:

روز محشر هر امر نهانى عيان مى‌شود و هر گناهكارى به وسيله خودش رسوا مى‌گردد.

چنانكه قرآن كريم در توصيف آن روز مى‌فرمايد:

يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ؛[١] «در آن روز اسرار پنهان آشكار مى‌شود.»

و اين افشا شدن گناهان پنهانى، نه به وسيله ديگران كه به وسيله اعضا و جوارح خود شخص گنه‌كار صورت مى‌پذيرد.

الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى‌ أَفْواهِهِمْ وَ تُكَلِّمُنا أَيْدِيهِمْ وَ تَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ.[٢]

«امروز بر دهان آنها مهر مى‌نهيم و دستهايشان با ما سخن مى‌گويد و پاهايشان‌

[١] - طارق: ٩

[٢] - يس: ٦٥