بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٢٩ - استنتاج

سپس مولانا براى روشن‌تر شدن مطلب و بى‌اساس بودن قياس، چند مثال مى‌زند مى‌فرمايد:

١- افراد سطحى‌نگر گمان مى‌كنند كه با پيامبران الهى و اولياء اللّه يكسانند چرا كه همه انسانند.

٢- دو نوع زنبور از يك محل شيره مى‌خورند ولى از زنبور عسل، عسل مى‌رسد از زنبور زرد نيش.

٣- دو نوع آهو داريم كه از يك گياه مى‌خورند و از يك آب مى‌آشامند ولى از آهوى معمولى سرگين به دست مى‌آيد و از آهوى ختا مشك خالص.

٤- دو نوع نى از يكجا آب مى‌خورند، ولى از يكى شكر به دست مى‌آيد و از ديگرى هيچ ثمر نمى‌توان يافت.

نظير اين مثال‌ها صدها هزار است كه فرق ميان آنها هفتاد سال (يعنى بسيار) است.

لذا افراد ظاهربين و سطحى‌نگر، حقيقت پيغمبران و انسان‌هاى الهى را درك نكرده، حقيقت حقير و ناچيز خود را در سطح آنان قرار مى‌دهند و خود را با آنان قياس مى‌كنند.

... قالُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنا ...[١]

«گفتند: شما- رسولان خدا- انسانهايى همانند ما هستيد.»

[١] - ابراهيم: ١٠