بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٤٢٢ - دومين مرحله پيرى

شيب؛ يعنى سفيد شدن مو و به كسى كه مويش سفيد شد «مشيب» مى‌گويند.

... وَ اشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَيْباً ....[١]

كنايه از اين است كه شعله پيرى موى سرم را سفيد كرد، آنچنانكه تو گويى خاكستر سفيدى از آن بر روى سرم بجا مانده است.

و در مورد شدت هراس و دلهره عذاب روز قيامت مى‌فرمايد:

فَكَيْفَ تَتَّقُونَ إِنْ كَفَرْتُمْ يَوْماً يَجْعَلُ الْوِلْدانَ شِيباً.[٢]

«شما اگر كافر شويد چگونه خود را از عذاب شديد الهى بركنار مى‌داريد، در آن روز كه كودكان را پير مى‌كند.»

سفيد شدن موى كودكان و پير شدن آنان در آيه فوق كنايه از شدّت هراس روز قيامت است كه قرآن با اين تعبير بيان كرده است.

دومين مرحله پيرى:

اين مرحله، مرحله‌اى است كه انسان ضعف و فتور بيشترى نسبت به گذشته احساس مى‌كند. در اين مرحله، شرائن تصلب مى‌پذيرند، فعاليت جريان خون كمتر مى‌شود و تغييرات عميقى در ساختمان غدد مترشحه داخل، حاصل مى‌گردد، بافت‌هاى بدن به تدريج فعاليت خود را از دست مى‌دهند و ترميم آنها بسيار آهسته انجام مى‌گيرد و گاهى اين ترميم اصلا ممكن نيست ولى سرعت اين تغييرات در اندامهاى مختلف متفاوت است و بدون آنكه علت حقيقى اين امر را بدانيم، مى‌بينيم كه برخى از اعضاى بدن بسيار زودتر از ديگران پير و فرسوده مى‌شود و اين پيرى موضعى گاهى شريانها، گاهى قلب، گاهى كليه‌ها و گاهى مغز را فرامى‌گيرد.[٣]

اين همان مرحله‌اى است كه قرآن از آن با تعبير «شيخ» ياد مى‌كند و مى‌فرمايد:

[١] - مريم: ٤

[٢] - مزمل: ١٧

[٣] - انسان موجود ناشناخته، ص ١٨٥