بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٣٨٨ - ٦ - مست عبوديت

«- فرعون- به همه مردم ندا داد و گفت من پروردگار شما هستم.»

٥- مست علم:

... قالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ‌[١]

«- شيطان- گفت من از او- آدم- بهترم، مرا از آتش آفريدى و او را از خاك.»

٦- مست عبوديت‌

وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْناهُ آياتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطانُ فَكانَ مِنَ الْغاوِينَ‌[٢]

«داستان آن‌كس- بلعم باعور- را كه آيات خود را به او داديم- در حدّى كه او مستجاب الدعوه شد- ولى سرانجام از آنجا خارج شد و گرفتار وسوسه‌هاى شيطان گشت و از گمراهان گرديد، براى آنها بخوان.»

قرآن در مورد كسى كه مست شراب است مى‌فرمايد:

... لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى‌ حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ ...[٣]

«درحالى‌كه مست هستيد، به نماز نايستيد تا بدانيد چه مى‌گوييد.»

مخاطب اين آيه كريمه گرچه كسانى هستند كه در حال مستى حاصل از نوشيدن شراب مسكر، به نماز مى‌ايستادند و قرآن در يك مرحله از تحريم شراب مسكر آنان را نهى كرده است از اينكه در حالت مستى به نماز بايستند چراكه مستى و ناآگاهى، آنان را از آنچه مى‌گويند غافل مى‌سازد، ولى در واقع شامل همه كسانى است كه به نحوى آگاهى خود را از دست داده‌اند و مست و لايعقل هستند و قدرت خلوت كردن با خدا را ندارد، چنانكه در روايتى از على ٧ نقل شده است كه حضرت فرمودند: «منظور از «سكر» در آيه فوق، چهار سكر است: «سكر الشراب»، «سكر المال»، «سكر النوم» و «سكر الملك».[٤]

[١] - اعراف: ١٢

[٢] - اعراف: ١٧٥

[٣] - نساء: ٤٣

[٤] - نور الثقلين، ج ١، ص ٤٨٣، ذيل سوره نساء، آيه ٤٣