بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٢٣٧ - استنتاج

بى تفاوت باشد؛ چنانكه سرسلسله زاهدان دنيا، يعنى حضرت على ٧ زهد را اينگونه تعريف فرمودند:

«الزّهد كلّه بين كلمتين من القرآن. قال اللّه تعالى لكيلا تأسوا على ما فاتكم و لا تفرحوا بما آتاكم و من لم يأس على الماضي و لم يفرح بالآتي فقد أخذ الزّهد بطرفيه».[١]

«تمامى معناى زهد، ميان دو كلمه از قرآن است كه فرمود: هرگز بر آنچه از دستتان رفته اندوه مخوريد و بر آنچه به شما داده شده شاد نباشيد. و كسى كه بر گذشته افسوس نخورد و به آينده شاد نگردد، پس زهد را از هر دو طرف در اختيار دارد.»

*** باتوجه به مطالب فوق، اكنون مى‌پردازيم به نكته‌اى كه در استنتاج ما مورد نظر است و آن اينكه: مولانا مى‌گويد:

زاهد در پاسخ كسى كه به گريه بسيار او اشكال كرده بود، گفت: از دو حال خارج نيست. اگر چشم من نور حق را ببيند، از نابينا شدن آن، چه باك! و اگر چشم من نور حق را نخواهد كه ببيند پس چنين چشمى همان به، كه كور گردد!

مرحوم علامه محمد تقى جعفرى، پاسخ زاهد را به دو شكل تعبير كرده است:

١- انسان اعضا و نيروهاى جسمانى خداداد را تا آن اندازه در راه نيايش به كار بيندازد كه از بين برود، بى‌ترديد اين كار نه از نظر عقلايى صحيح است و نه از نظر دينى؛ زيرا اگر چنين تحمّل مشقتى شايسته بود، مى‌بايست پيامبران و اولياء اللّه همگى، تمام اعضاى خود را از دست مى‌دادند، درحالى‌كه ما مى‌بينيم آنها از همين اعضا، منافع مناسب هريك از آنها را بهره‌بردارى كرده‌اند و مطابق آيه شريفه:

[١] - نهج البلاغه، كلمات قصار، ٤٣١