بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٢١ - استنتاج

چنانكه مى‌بينيم زرگر اماره بعد از مدت كوتاهى، به دست حكيم الهى (عقل) به ديار نيستى رهسپار مى‌گردد و كنيزك دلفريب دنيا مى‌ماند و در انتظار شكارى ديگر.

زرگر از دنيا رفت، با مرگ او كنيزك دنيا هم دل از عشق او بريد؛ زيرا مرگ يكى از عواملى است كه عشق‌هاى مجازى را از هم مى‌پاشد و با مرگ معشوق، عاشق به زودى او را از ياد مى‌برد.

از اينجا مولانا مى‌پردازد به بيان قسمت دوم عشق؛ يعنى عشق حقيقى لذا مى‌فرمايد: عشق زنده و هميشه ماندگار كه همانا عشق به خدا باشد، عشقى است كه هر لحظه در نظر عاشق تازه جلوه مى‌كند، در اين عشق پژمردگى، كهنگى و سستى راه ندارد.

بنابراين اگر عشق جاويدان مى‌خواهى عاشق آن كسى باش كه همواره زنده است و مى‌تواند از شراب جان‌افزاى بقا و جاودانگى به تو بنوشاند و تو را نيز همچون خود جاودانه كند.

ما عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ ...[١]

«آنچه نزد شما است فانى مى‌شود، اما آنچه نزد خدا است باقى مى‌ماند.»

[١] - نحل: ٩٦